Duda: chcemy, by Białoruś szła w kierunku demokracji

Prezydent Rumunii Klaus Iohannis relacjonował, że poniedziałkowe spotkanie z prezydentem Dudą odbyło się w atmosferze bardzo otwartej i przyjacielskiej.

- Rozmawialiśmy o poszerzeniu i pogłębieniu partnerstwa strategicznego rumuńsko-polskiego, które zostało zawiązane w październiku 2009 roku i odnowione w roku 2015 - mówił.

Wyraził też zadowolenie, że to partnerstwo strategiczne rozpoczęło rozwój stosunków dwustronnych w ostatnich latach.

ZOBACZ: Unia Europejska wprowadzi paszporty szczepień. "Chcemy zdążyć do lata"

Prezydent Rumunii oświadczył ponadto, że w drugiej części tego roku ma się odbyć wspólne posiedzenie rządów naszych krajów. Ma zostać na nim uzgodniony nowy plan działań partnerstwa strategicznego na lata 2021-2025.

- Uzgodniliśmy z panem prezydentem Dudą konieczność dalszej stymulacji naszej wspólnej wymiany handlowej, która w 2020 roku pomimo pandemii osiągnęła siedem miliardów euro, jak również wspólnych inwestycji - mówił Iohannis.

"Szczególną uwagę poświęciliśmy obszarowi bezpieczeństwa" 

- Rozmawialiśmy też o współpracy regionalnej w ramach Inicjatywy Trójmorza z naciskiem na wdrożenie projektów strategicznych połączenia regionalnego - poinformował. - Uzgodniliśmy kontynuację dalszej promocji projektu kolejowego Rail-2-Sea, który połączy porty w Konstancji i w Gdańsku oraz projektu drogowego Via Carpatia - dodał prezydent Rumunii.

- W ramach rozmów szczególną uwagę poświęciliśmy obszarowi bezpieczeństwa, który stanowi ważny komponent naszego partnerstwa strategicznego i który bardzo nabrał na znaczeniu w ostatnich latach - mówił prezydent Rumunii. - Dialog polsko-rumuński na temat obronności przynosi zdecydowane, wspólne korzyści obydwu krajom, naszemu regionowi i Sojuszowi Północnoatlantyckiemu - podkreślał.

Jak mówił Iohannis, innym tematem rozmów były także bezpieczeństwo na Morzu Czarnym i flance wschodniej NATO oraz priorytetach na tegoroczny szczyt NATO.

"Chcielibyśmy, aby Białoruś szła w kierunku demokracji"

Andrzej Duda z kolei podał, że jednym z tematów rozmowy była też sytuacja na Białorusi.

Duda zwracał uwagę na represje, które spotykają obywateli Białorusi polskiej narodowości ze strony białoruskiego reżimu; mówił m.in. o aresztowaniu liderów polskiej mniejszości. - Sytuacja pod tym względem jest bardzo trudna - alarmował.

ZOBACZ: Łukaszenka: Zachód "absolutnie" nie pomógł Białorusi w walce z COVID-19

- Chcielibyśmy bardzo, aby kraj ten szedł w kierunku demokracji, żeby kraj ten stawał się krajem rzeczywiście w pełni suwerennym i niepodległym. Chcielibyśmy, aby te ambicje i aspiracje narodu białoruskiego i wszystkich, którzy zamieszkują Białoruś, obywateli Białorusi były realizowane - podkreślił Duda.

- Musimy być bardzo czujni obserwując po pierwsze sytuację, po drugie będąc w stanie gotowości na wypadek jakiegokolwiek zagrożenia z tamtej strony, ale także i na forum międzynarodowym generalnie stawać w obronie Białorusi tak, aby ta jej suwerenność pozostała - zaznaczył polski prezydent.

"Dobra, sprawdzona tradycja"

Wyraził nadzieję, że trudny czas pandemii dobiega już końca i przechodzi w czas, "w którym należy w bardzo dynamicznie starać się zintensyfikować zarówno współpracę polityczną, jak i gospodarczą".

Duda podziękował Iohannisowi za zaproszenie do Bukaresztu oraz za zorganizowanie spotkania Bukaresztańskiej Dziewiątki.

Podkreślił, że szczyt B-9 odbywa się przed szczytem NATO w Brukseli. Prezydent wyraził zadowolenie, że "stało się to bardzo dobrą i sprawdzoną tradycją, że nasza część Europy mająca w ramach NATO swoje uwarunkowania, potrzeby, spojrzenie na kwestie związane z bezpieczeństwem spotyka się razem i dyskutuje przed spotkaniami całego Sojuszu Północnoatlantyckiego po to, by móc jednym głosem (...) przedstawić swoje spojrzenie na naszą sytuacją, a także i przedstawić w związku z tym nasz punkt widzenia i nasze potrzeby". Jak zaznaczył, tak się stało w przededniu szczytu NATO w Warszawie w 2016 r.

ZOBACZ: Nieformalny szczyt UE. Morawiecki chce szybkiego uwspólnotowienia patentów szczepionek

Prezydent Duda podkreślił, że mamy dziś wysuniętą obecność NATO w naszej części Europy, obecność amerykańską w naszych krajach. - Mamy wojska sojusznicze na naszym terytorium, które w ogromnym stopniu gwarantują nam bezpieczeństwo i możemy w sposób spokojny realizować modernizację i rozwój naszych własnych sił zbrojnych - zaznaczył.

"Wzmocnienie i naszego bezpieczeństwa"

Duda mówił też rozwoju infrastruktury kolejowej i drogowej, wspomniał o Via Carpatii. - To ma dwa niezwykle istotne aspekty. Z jednej strony ten aspekt czysto infrastrukturalny, który ma służyć nam na co dzień w sensie gospodarczym, w sensie ludzkim, czyli turystycznym, wymiany międzyludzkiej. Elementy bardzo ważne budujące nasz potencjał ekonomiczny - zauważył.

ZOBACZ: Via Carpatia po raz pierwszy na liście priorytetowych inwestycji UE

A z drugiej strony - jak dodał - "to jest wzmocnienie również i naszego bezpieczeństwa". - To możliwość relokacji wojsk w szybszym tempie, nie tylko drogą powietrzną, ale także drogą lodową. Nikomu nie trzeba tutaj szczegółów tłumaczyć, to jest oczywiste, że ten rozwój jest bardzo ważny - podkreślił prezydent RP.

Jak dodał, bardzo chciałby, żeby "rozwijała się również współpraca energetyczna pomiędzy Polską a Rumunią. - I na płaszczyźnie politycznej, ale także - a może przede wszystkim - na płaszczyźnie gospodarczej. Mam nadzieję na to, że tutaj również w najbliższym czasie zajdą pewne polityczne zmiany, pewne polityczne działania - zaznaczył Duda.

"Tereny Ukrainy są dziś okupowane"

Podkreślił na konferencji prasowej, że jednym tematów spotkania z Iohannisem była kwestia Ukrainy. - I problem, który w tej chwili jest mniejszy, ale dwa tygodnie temu był rzeczywiście ogromny - relokacja rosyjskich wojsk w kierunku granicy ukraińskiej, niebezpieczeństwo potencjalnej kolejnej inwazji na Ukrainę, które dzisiaj wiemy, można mówić oddaliło się na skutek tego, że rosyjskie jednostki wracają do swoich macierzystych baz - zaznaczył.

- Natomiast nie ma żadnej wątpliwości, że sytuacja jest tam bardzo trudna, że te tereny Ukrainy są dziś okupowane - powiedział prezydent. Jak dodał, ma na myśli Krym i tereny w obwodach donieckim i ługańskim.

ZOBACZ: Rosyjskie manewry na Krymie. Wojska opuszczają półwysep

- I ani Europa, ani świat nie może spuszczać wzroku z tej części naszego kontynentu. Absolutnie tutaj wszyscy musimy stać za Ukrainą z jednej strony, ale z drugiej strony musimy stać także na straży naszego bezpieczeństwa, bo to jest nasza wschodnia flanka, zarówno dla Rumunii jak i dla Polski. W związku z powyższym na pewno będzie to istotny element rozmów na zbliżającym się szczycie NATO w Brukseli i na pewno będzie to istotny element rozmów naszych dzisiaj w czasie szczytu Bukareszteńskiej Dziewiątki, który za kilka godzin, tuż przed nami - mówił Andrzej Duda.

Relacje między Mołdawią a UE

Poruszono też temat m.in. relacji pomiędzy Mołdawią a Unią Europejską.

- Relacjonowałem prezydentowi Rumunii moje ostatnie rozmowy z panią prezydent (Mołdawii - red.) Marią Sandu. Ja zapraszałem na wizytę, byliśmy umówieni na wizytę (z prezydent Mołdawii - red.). Miał być to początek maja. Sytuacja wewnętrzna spowodowała, że pani prezydent tą wizytę przełożyła na czas późniejszy, ale mamy nadzieję, że będzie ona możliwa do zrealizowania jeszcze w czerwcu - powiedział prezydent Duda.

Podkreślił też, że Polska wspiera "zbliżanie się Mołdawii w kierunku Unii Europejskiej", "aspiracje narodu mołdawskiego, wszystkich obywateli Mołdawii do tego, aby stać się częścią Unii Europejskiej, aby zbliżać się w kierunku zachodu". Zapewnił również, że Polska wspiera wszystkie działania "prowadzone przez Rumunię w tym zakresie".

ZOBACZ: Wybory w Mołdawii. UE chce zacieśnić relacje z nową prezydent

Prezydent Duda poinformował też o rozmowie z Klausem Iohannisem dotyczącej współpracy gospodarczej. - Chcielibyśmy, żeby ona się intensyfikowała - zadeklarował. - Bardzo bym chciał, żeby pogłębiła się współpraca na różnych poziomach gospodarczych pomiędzy naszymi krajami i naszymi serwerami ekonomicznymi oraz przedsiębiorcami. Chciałbym także, żeby poprawiła się współpraca gospodarcza militarna, jeżeli chodzi o modernizację naszych Sił Zbrojnych. Są ku temu szanse - powiedział Andrzej Duda.

Podziękował też prezydentowi Rumunii za aktywny udział we współpracy w ramach inicjatywy Trójmorza. Podkreślił, że dzięki zaangażowaniu prezydenta Rumunii "udało się stworzyć fundusz Trójmorza", w którym jest już zrzeszonych dziewięć państw.

- Pierwsze działania inwestycyjne w ramach tego funduszu są już prowadzone - zapewnił Andrzej Duda. Wyraził nadzieję, że do funduszu włączą się USA. Mówił też o współpracy z innymi krajami - wspomniał o rozmowach na ten temat, które prowadził z ministrem spraw zagranicznych Japonii. 

"Agresywne zachowania Rosji"

Prezydenci - w kontekście sytuacji na Ukrainie - byli pytani o konieczne gwarancje bezpieczeństwa ze strony NATO.

Andrzej Duda podkreślił, że "przede wszystkim będziemy chcieli, aby ta polityka, którą do tej pory realizował Sojusz Północnoatlantycki w zakresie budowania zdolności na wschodniej flance NATO była kontynuowana i realizowana". Jak dodał, to że potrzeba jej kontynuacji jasno pokazuje rozwój sytuacji wokół Ukrainy.

Prezydent Duda zwracał uwagę na agresywne zachowania Rosji i jej powrót do imperialnej polityki. W takiej sytuacji - kontynuował - bardzo ważne jest abyśmy pokazywali, że Sojusz Północnoatlantycki "jest żywy, że dopasowuje się do rozwijającej się sytuacji".

ZOBACZ: Wladimir Putin i Aleksandr Łukaszenka złożyli sobie życzenia z okazji Dnia Zwycięstwa nad Niemcami

Zaznaczył jednocześnie, że Sojusz ma charakter defensywny, że jest sojuszem obronnym. - Służy temu, aby nie dopuścić do zaatakowania państwa członkowskiego. Temu służą siły Sojuszu Północnoatlantyckiego i taka polityka Sojuszu jest w skuteczny sposób realizowana w ostatnim czasie także w naszej części Europy - ocenił.

- Na pewno będziemy optowali za tym i w tym kierunku z całą pewnością będą szły dzisiaj rozmowy, aby ta polityka była skutecznie przez Sojusz kontynuowana - powiedział Andrzej Duda.

Prezydent Rumunii Klaus Iohannis stwierdził natomiast, że począwszy od szczytu w 2016 r. wraz z prezydentem Dudą mocno angażował się w to, aby sprawić, że "zachowanie NATO wobec wschodniej flanki zostało zmienione". Zwracał uwagę m.in. na siły szybkiego reagowania na flance wschodniej.

- Bardzo angażujemy się w dalszym ciągu w powiększenie naszej obronności na flance wschodniej, aby wzmocnić efekt odstraszania wszelkich działań skierowanych przeciwko nam - zapewnił.