Renta czy emerytura? Zmianę trzeba dokładnie przeliczyć
Pozostanie na rencie zamiast przejścia na emeryturę, okazuje się w niektórych przypadkach korzystniejszym finansowo rozwiązaniem. Osoby otrzymujące świadczenie w związku z niezdolnością do pracy powinny dokładnie przemyśleć zmianę charakteru otrzymywanego wsparcia. Inaczej mogą nieodwracalnie stracić sporą część miesięcznych dochodów.
W 2025 r. przeciętna emerytura wyniosła 4 178,94 zł, podczas gdy renta z tytułu niezdolności do pracy: 3 286,15 zł. Powszechna świadomość różnic sprawia, że część osób po osiągnięciu ustawowego wieku decyduje się na przejście z drugiego świadczenia na pierwsze. Taką decyzję trzeba sobie jednak dokładnie przeliczyć.
Emerytura po rencie. Ubiegać się czy nie?
ZUS ostrzega, że nie zawsze warto składać wniosek o emeryturę. Wynika to z mechanizmu ochronnego. Świadczenie przyznane z urzędu po osiągnięciu przez rencistę 65 lat, a rencistkę 60 lat, nie może zostać obniżone. Jeśli jednak senior sam zacznie ubiegać się o zmianę charakteru wypłaty, traci gwarancję wyższych dochodów.
Co ważne, w przypadku renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu wypadku lub choroby zawodowej nie działa mechanizm automatycznego przejścia na emeryturę. Trzeba wystąpić o to samemu.
ZOBACZ: 13. emerytura od kwietnia. Nawet ponad 1600 zł na rękę, najnowsze wyliczenia
"Świadczeniobiorca pobierający rentę z tytułu niezdolności do pracy, korzystając z porady doradcy, powinien dowiedzieć się, czy wysokość emerytury, która zostanie wyliczona na jego wniosek, nie będzie niższa od obecnie pobieranego świadczenia" - zaznacza Katarzyna Krupicka, rzeczniczka podlaskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jest to o tyle istotne, że jeśli ustalona kwota okaże się niższa, to i tak zostanie wypłacona.
Trzeba uważać na niekorzystne wyliczenia
Szczególnie narażeni na finansową pułapkę są ci, którzy wcześnie przeszli na rentę i ich krótka aktywność zawodowa nie pozwoliła na zebranie dużych składek. ZUS przypomina, że w takiej sytuacji możliwe jest wycofanie podania. Czasu jest niewiele, można to zrobić tylko do uprawomocnienia się decyzji o zmianie, czyli w ciągu miesiąca od jej doręczenia.
ZOBACZ: ZUS odmawia renty. Wiemy, ile wniosków odrzucają urzędnicy
Aby móc pobierać standardową rentę z tytułu niezdolności do pracy, należy mieć orzeczenie lekarskie oraz zgromadzony odpowiedni staż ubezpieczeniowy. Jego długość zależy od wieku utraty zdrowia. Ostatni warunek dotyczy momentu pogorszenia stanu zdrowia. Niezdolność musi powstać w czasie trwania ubezpieczenia (np. podczas zatrudnienia) lub najpóźniej w ciągu 18 miesięcy od jego ustania. Przy wypłatach z funduszu wypadkowego wymóg stażowy w ogóle nie obowiązuje.
Czy renta może być wyższa od emerytury?
Niższa emerytura pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy jest wyliczana na podstawie niewielkich składek. Dotyczy to m.in. osób, które:
- krótko pracowały i nie zgromadziły wysokich składek
- wcześnie przeszły na rentę
- przez długi czas nie odprowadzały składek emerytalnych.
ZOBACZ: Kto nie dostanie 13. emerytury? Wskazano trzy grupy seniorów
W takich przypadkach emerytura wyliczana jest z niewielkiego kapitału, co może oznaczać znacząco niższe świadczenie niż dotychczasowa renta.
Błędy mogą sporo kosztować [PRZYKŁAD]
Pan Paweł przepracował 10 lat, po czym uległ wypadkowi przy pracy. ZUS przyznał mu wsparcie w wysokości 3,2 tys. zł. Po osiągnięciu 65. roku życia mężczyzna złożył wniosek o emeryturę. Urzędnicy wyliczyli nową kwotę wyłącznie na podstawie niewielkich składek. Z racji braku wymaganego 25-letniego stażu, nie przysługiwało mu nawet wyrównanie do stawki minimalnej. Przyznano mu więc 1000 zł.
ZOBACZ: Kilka groszy miesięcznie. Takie emerytury dostają niektórzy seniorzy
Gdyby pan Paweł nie zdążył wycofać wniosku w ciągu wspomnianych 30 dni, bezpowrotnie straciłby 2,2 tys. zł miesięcznie.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej