Podwójna blokada cieśniny Ormuz. Amerykanie przejęli irański statek

"Dzisiaj irański statek towarowy o nazwie TOUSKA, o długości prawie 900 stóp (274 m - red.) i wadze zbliżonej do wagi lotniskowca, próbował ominąć naszą blokadę morską, ale nie udało mu się to" - napisał Trump na Truth Social.

USA zatrzymuje irański statek towarowy. Pierwszy taki przypadek

Według prezydenta irański statek zignorował ostrzeżenie amerykańskiego niszczyciela rakietowego USS Spruance, wobec czego okręt USA zatrzymał go i "wybił dziurę w maszynowni". "Mamy pełną kontrolę nad statkiem i sprawdzamy, co jest na pokładzie!" - dodał.

 

Touska to irański kontenerowiec należący do państwowego armatora IRISL Group, który został objęty amerykańskimi sankcjami jeszcze w 2020 roku.

 

ZOBACZ: Sprzeczne doniesienia zza oceanu. Biały Dom zaprzecza słowom Trumpa

 

To pierwszy statek zatrzymany przez siły USA w ramach trwającej od 12 kwietnia blokady morskiej Iranu, której celem jest wstrzymanie ruchu jednostek płynących do i z irańskich portów. Donald Trump ogłosił ją po tym, jak negocjacje między Iranem a USA nie przyniosły porozumienia. Od tego czasu, do soboty włącznie, siły USA zawróciły 23 statki zmierzające do irańskich portów lub z nich wypływające - podało CENTCOM.

 

Równolegle Iran utrzymuje własne ograniczenia ruchu przez cieśninę Ormuz, którą praktycznie blokuje od wybuchu wojny USA i Izraela z tym państwem 28 lutego. W weekend pojawiły się informacje o irańskim ostrzale jednostek, próbujących przejść przez Ormuz.

Rośnie napięcie w rejonie cieśniny Ormuz

Władze Iranu w piątek po południu otworzyły cieśninę Ormuz dla statków handlowych do końca trwania rozejmu, który wygasa w nocy z wtorku na środę. Jednak w związku z podtrzymaniem amerykańskiej blokady irańskich portów, w sobotę przed południem Teheran ponownie wprowadził ograniczenia w żegludze przez ten szlak. Tego samego dnia kilka statków próbujących przeprawić się przez cieśninę zostało ostrzelanych przez irańską marynarkę.

 

Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghei określił w niedzielę na X amerykańską blokadę irańskich portów jako "bezprawną i zbrodniczą". Powołał się na artykuł Karty Narodów Zjednoczonych oraz rezolucję ONZ, które zakazują blokowania portów i wybrzeża państwa. Oskarżył też USA o popełnienie "zbrodni wojennej poprzez nakładanie zbiorowej kary na ludność Iranu", określając te działania jako "zbrodnię przeciwko ludzkości".

 

Biały Dom zapowiedział, że chce odciąć główne źródło dochodów Iranu - eksport ropy do Chin - poprzez wykluczenie kraju z globalnego handlu morskiego. Ma to zwiększyć presję na Teheran, który mimo rozpoczętych 28 lutego amerykańsko-izraelskich bombardowań nie zgadza się na zakończenie wojny na warunkach USA.

 

ZOBACZ: Cieśnina Ormuz znów zamknięta. "Statki będą atakowane"

 

Utrudnienie żeglugi przez Ormuz stało się najskuteczniejszym narzędziem Iranu w trakcie trwającej wojny. Faktyczne zamknięcie szlaku, którym w normalnych warunkach transportowano ok. 20 proc. światowych dostaw ropy i skroplonego gazu - głównie do Azji - wywołało wzrost cen surowców i obawy o kryzys gospodarczy.

 

Amerykańska blokada uniemożliwia oprócz tego wprowadzenie na globalny rynek ok. 2 mln baryłek irańskiej ropy dziennie, dodatkowo ograniczając globalną podaż surowca.

 

Stany Zjednoczone rozmieściły swoje siły poza Zatoką Perską i cieśniną Ormuz - czyli od strony Oceanu Indyjskiego - i prowadzą blokadę z dystansu, monitorując statki opuszczające porty z dużej odległości.

Blokada morska a prawo międzynarodowe. Kiedy jest legalna?

Prawo międzynarodowe uznaje blokadę morską za akt wojny, ale może być ona legalna, jeśli spełnia określone warunki, m.in. poinformowanie zainteresowanych państw i bezstronność.

 

Musi też być zgodna z międzynarodowym prawem humanitarnym, w tym z zasadą konieczności wojskowej i proporcjonalności. Jeśli ludności cywilnej brakuje żywności, leków lub innych podstawowych dóbr, strona prowadząca blokadę musi dopuścić pomoc humanitarną.

 

W obecnej sytuacji przepisy prawa międzynarodowego są jednak różnie interpretowane przez obie strony konfliktu.

 

ZOBACZ: Teheran odpowiada na groźby Donalda Trumpa. "Kim on jest?"

 

Choć wody w rejonie Ormuzu należą do Iranu i Omanu, zgodnie z Konwencją ONZ o prawie morza (UNCLOS) obowiązuje w niej prawo przejścia tranzytowego, zapewniające swobodę żeglugi w cieśninach używanych w ruchu międzynarodowym.

 

Iran nie ratyfikował konwencji UNCLOS, ale większość państw - w tym także USA, które również jej nie ratyfikowały - uznaje prawo do takiego przejścia.

 

Teheran argumentuje, że może obecnie ograniczyć lub faktycznie zamknąć przejście przez cieśninę, ponieważ szlak jest wykorzystywany do działań militarnych przeciwko niemu.

 

Niemal od początku konfliktu Teheran utrudnia ruch części statków handlowych, jednocześnie dopuszczając przepływ własnych jednostek i statków z wybranych krajów m.in. z Chin i Pakistanu. Pojawiły się również doniesienia o pobieranym przez Iran mycie w wysokości 1-2 dolarów od baryłki przewożonej ropy.

 

W Zatoce Perskiej nadal uwięzionych jest ponad 600 statków, w tym 325 tankowców.

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

Czytaj więcej