NFZ zmienia finansowanie badań. Co to oznacza dla pacjentów?

Z danych NIL wynika, że kilkanaście przychodni, poradni oraz pracowni diagnostycznych zgłosiło, że ich kontrakty z NFZ zostały wyczerpane lub wkrótce się wyczerpią. W efekcie już w kwietniu mogą ograniczyć przyjmowanie pacjentów z uwagi na zmiany NFZ w rozliczeniach badań diagnostycznych. 

 

Jak przekazał dziennikarzom rzecznik NIL Jakub Kosikowski, sygnały napływają m.in. z: 

• Torunia i Włocławka, 
• woj. świętokrzyskiego, 
• Warszawy i Zabrza, 
• szpitala w Gryfinie, 
• a także z placówek specjalistycznych w woj. mazowieckim i lubelskim (pracownia tomografii w Lublinie) 

ZOBACZ: Masz wrażenie, że czas przyspieszył? Badacze potwierdzają zjawisko

 

Problem może mieć charakter ogólnopolski, a nie dotyczyć pojedynczych placówek. 

 

"Czeka nas odwoływanie przyjęć planowych w związku z wyczerpaniem limitów. W ubiegłym roku dotyczyło to szpitali, a w tym roku diagnostyki i poradni specjalistycznych"- poinformował Kosikowski 

Decyzja NFZ. Inne stawki za nadwykonania 

Pierwotnie Narodowy Fundusz Zdrowia planował płacić 40 proc. za badania wykonane ponad limit. Po konsultacjach społecznych i uwagach od ponad 240 podmiotów Fundusz zmienił stanowisko. Zgodnie z opublikowanym 31 marca zarządzeniem: 

• 60 proc. zapłaty obejmie gastroskopię i kolonoskopię 
• a 50 proc. rezonans magnetyczny i tomografię komputerową  

ZOBACZ: Uścisk dłoni zdradza, jak długo będziesz żyć. Ustalenia naukowców

 

Największa liczba badań objętych zmianami dotyczy ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS). Nowe regulacje obowiązują od 1 kwietnia 2026 roku.. Nie obejmują one dzieci i młodzieży do 18. roku życia, pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, a także programów profilaktycznych (m.in. raka jelita grubego). 

NFZ tłumaczy decyzję rosnącymi kosztami 

Fundusz wskazuje, że zmiany były konieczne ze względu na dynamiczny wzrost wydatków na diagnostykę. Z danych NFZ wynika, że liczba świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej wzrosła o ok. 20 proc. a ich wartość o 152 proc.  

 

Wzrosły także koszty badań (w latach 2021-2025): 

• gastroskopia - o 133 proc. 
• rezonans magnetyczny - o 58 proc. 
• tomografia komputerowa - o 64 proc. 
• kolonoskopia - o 82 proc. 

ZOBACZ: Zarabiasz 5, 10, 15 tys. zł? ZUS pokazuje, ile wyniesie Twoja emerytura

 

Jak wskazano w uzasadnieniu zarządzenia: 

 

"W wyniku konsultacji zmieniono termin wejścia w życie zarządzenia (…) oraz podwyższono współczynniki, które będą miały zastosowanie do finansowania świadczeń wykonanych ponad limit określony w umowie z 0,4 do 0,5 dla badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego oraz 0,6 dla badań endoskopowych". 

 

Zmiany wpisują się w szerszy problem finansowania ochrony zdrowia. Szacuje się, że w 2026 roku w budżecie NFZ może zabraknąć nawet 23 mld zł.   

Pacjenci mogą odczuć skutki zmian 

Mimo złagodzenia pierwotnych propozycji, środowisko medyczne i organizacje reprezentujące pacjentów alarmują. Wskazują, że nowe zasady mogą oznaczać: 

• ograniczenie dostępności badań 
• wydłużenie kolejek 
• ryzyko późniejszego wykrywania chorób, w tym nowotworów 

ZOBACZ: Renta czy emerytura? Zmianę trzeba dokładnie przeliczyć

 

"Z naszej perspektywy nie jest to kosmetyczna zmiana przepisów, ale decyzja, którą chorzy odczują bardzo konkretnie: w wydłużających się kolejkach, opóźnionej diagnozie i późniejszym rozpoczęciu leczenia. NFZ, wprowadzając ograniczenia finansowania świadczeń specjalistycznych, przerzuca koszty leczenia na szpitale powiatowe, które już teraz borykają się z niedofinansowaniem" - podkreślono w stanowisku Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych z 1 kwietnia 2026 r. 

 

Pojawiają się także obawy, że część pacjentów będzie zmuszona do korzystania z prywatnej diagnostyki. Jak podkreślały organizacje reprezentujące pacjentów podczas konferencji "Cięcia w NFZ i ich wpływ na zdrowie pacjentów", "nie może być tak, że tylko pacjent i w szczególności ten wykluczony najbardziej, ten z małej miejscowości, ten, który nie ma zasobnego portfela, poniesie koszty".

 

Polsat News

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

Czytaj więcej