Przeleżała w ziemi ponad dwa tysiące lat. Odkryto ją w Polsce
Członkowie Świętokrzyskiej Grupy Eksploracyjnej natrafili na Ponidziu na liczącą ponad dwa tysiące lat rzadką monetę celtycką. Wśród znalezisk znalazły się też pamiątki po wojskach króla Augusta II Mocnego. Odkryć dokonano podczas badań pola bitwy pod Kliszowem w powiecie pińczowskim.
Podczas prac archeologicznych na Ponidziu członkowie Świętokrzyskiej Grupy Eksploracyjnej natrafili na rzadki zabytek. Jest to srebrna moneta celtycka z przełomu III i II wieku przed naszą erą. Znaleziska na polu ornym dokonał Wojciech Ciszewski.
Przedmiot został zidentyfikowany przez specjalistów w Krakowie. Jak poinformował Sebastian Grabowiec, prezes ŚGE, jest to celtyckie naśladownictwo dackiej tetradrachmy Filipa II Macedońskiego. Moneta jest nieco większa od współczesnej pięciozłotówki, ale wyraźnie od niej grubsza i cięższa.
Rzadkie znalezisko w Polsce. Moneta liczy tysiące lat
Na powierzchni numizmatu widoczne jest nacięcie. Jak wyjaśnił Grabowiec, był to dawny sposób sprawdzania autentyczności kruszcu. Nacinano monetę, aby upewnić się, czy w całości została wykonana ze srebra. W pobliżu odnaleziono także fibulę, czyli ozdobną zapinkę do szat. Pochodzi ona z okresu lateńskiego. Według prezesa stowarzyszenia może to świadczyć o istnieniu w tym miejscu dawnej osady.
Celtowie przynieśli na ziemie polskie osiągnięcia cywilizacji śródziemnomorskiej, w tym używanie pieniędzy w handlu. Szczególnie rzadkie są złote statery typu krakowskiego, naśladujące greckie monety muszlowe. Jak informował dr hab. Marek Florek w 2024 roku jeden z nich odkryto w gminie Wojciechowice w powiecie opatowskim. Podobne monety znajdowano wcześniej w samym Opatowie oraz w Kunowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Z całej Europy znanych jest ich jedynie około 30.
ZOBACZ: Zwiedzanie z bliska tylko za pieniądze. Dwa euro za podziwianie Fontanny di Trevi
Odkrycia w regionie świętokrzyskim potwierdzają okresowe przebywanie grup celtyckich na tych terenach. Poza numizmatami archeolodzy odnajdywali tam żelazne naszyjniki, charakterystyczne zapinki oraz naczynia toczone na kole. Zainteresowanie tym obszarem wynikało z przebiegu szlaków handlowych łączących Kraków z Kujawami. Kluczowy był również dostęp do złóż rud żelaza na obrzeżach Gór Świętokrzyskich.
Nie tylko starożytne artefakty. Cenne zabytki w regionie świętokrzyskim
Głównym celem działań ŚGE pozostaje jednak pole bitwy pod Kliszowem z 1702 roku. Starcie to jest uznawane za jedną z ostatnich wielkich bitew z udziałem husarii. W ubiegłym tygodniu poszukiwacze rozpoczęli tam sezon badawczy.
Ostatnie działania przyniosły odszukanie kolejnych osiemnastowiecznych artefaktów. Odnaleziono granaty ręczne oraz tulejowy bagnet do karabinu skałkowego. Znaleziono również mosiężną nabijkę z polskim orłem i herbem saskim. Przedmiot ten mógł zdobić ładownicę żołnierza lub armatę. Wcześniej na tym terenie odkryto liczne kulki muszkietowe, klamry do butów i pasów oraz guziki.
ZOBACZ: Niecodzienna atrakcja w Zabrzu. Na ulice miasta wyjechał "świąteczny" czołg
Badacze starają się odtworzyć przebieg starcia wojsk szwedzkich Karola XII z siłami sasko-polskimi Augusta II Mocnego. Jak wskazał Grabowiec, teren badań jest ogromny i obejmuje m.in. miejsca odwrotu wojsk przez bagna. Grupa dąży do odnalezienia zbiorowych mogił około 3 tys. poległych żołnierzy oraz trzech saskich armat.
Prace są prowadzone pod nadzorem archeologicznym, we współpracy z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Pełne sprawdzenie obszaru bitwy może zająć stowarzyszeniu jeszcze kilka lat.
Czym była bitwa pod Kliszowem?
Bitwa pod Kliszowem, stoczona 19 lipca 1702 roku, była jednym z kluczowych momentów wielkiej wojny północnej. Naprzeciw wojsk szwedzkich Karola XII stanęły wówczas połączone siły polsko-saskie pod wodzą Augusta II Mocnego. Do konfrontacji doszło w pobliżu Pińczowa w dzisiejszym województwie świętokrzyskim.
ZOBACZ: Wody odsłoniły ukrytą przez lata budowlę. Odkrycie zbiegło się z ważną wizytą papieża
Zwycięstwo Szwedów umocniło ich pozycję w regionie i znacząco wpłynęło na dalsze losy konfliktu. Wydarzenie to zapisało się w historii również jako jedno z ostatnich starć z udziałem husarii. Formacja największe triumfy święciła w XVII wieku, przesądzając o losach takich bitew jak te pod Kircholmem (1605), Kłuszynem (1610) czy Wiedniem (1683).
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej