500 lat słynnego dzwonu. "Zygmunt jest tylko jeden"

Polska

O 17.15 w Krakowie zabrzmiał dzwon Zygmunt. Po raz drugi tego samego dnia odezwie się o godz. 21 i zawtórują mu wówczas wszystkie inne dzwony w mieście. To z okazji "urodzin Zygmunta". We wtorek mija dokładnie 500 lat, od kiedy krakowianie po raz pierwszy usłyszeli jego głos.

Widok od spodu na masywny, miedziany dzwon zamontowany na drewnianej konstrukcji wieży kościelnej. Widać jego ciężką koronę i część jarzma.
PAP/Łukasz Gągulski
Zygmunt waży prawie 13 ton, a jego całkowita wysokość – z jarzmem i sercem – to 450 cm.

Dzwon, ufundowany przez króla Zygmunta Starego, to dzieło ludwisarza z Norymbergi - Hansa Behama. Na wieży katedry na Wawelu dzwon umieszczono 9 lipca 1521 roku, a kilka dni później - 13 lipca w dniu św. Małgorzaty rozkołysano go po raz pierwszy.

 

Zobacz: Dzwon Zygmunt kończy 500 lat. "Jest naszym królem"

 

Aby uczcić tamto wydarzenie we wtorek dzwon zabrzmiał o godz. 17.15 – przed mszą, której przewodniczyć ma kard. Stanisław Dziwisz, a kazanie wygłosić ma dziekan kapituły Wawelskiej ks. prof. Jacek Urban. Po raz drugi we wtorek będzie bił o godz. 21 – wtedy zawtórują mu wszystkie inne dzwony w mieście.

 

Długość dzwonienia Zygmunta jest określona "ordynacją" Krakowskiej Kapituły Katedralnej z 1888 r. i wynosi osiem minut. We wtorek pierwsze dzwonienie było normalne, drugie zaś ma być znacznie krótsze – trzyminutowe, by odpowiedziały mu inne dzwony.

Święto w Krakowie

Z okazji 500-lecia pierwszego uderzenia dzwonu późnym popołudniem we wtorek rozpoczął także uliczny korowód zygmuntowski - spod Barbakanu, przez Rynek na Wawel - w czasie którego aktorzy w kostiumach z epoki, tancerze i muzycy zapraszają przechodniów do wspólnego świętowania.

 

ZOBACZ: Zatopiona dzwonnica i potwór z głębin. Historia "bieszczadzkiego morza"

 

- Dzwonów w Polsce dostatek, ale Zygmunt jest tylko jeden. Stanisław Wyspiański w "Weselu" włożył w usta Stańczyka porównanie wzniesienia Zygmunta na wieżę do wschodu słońca. Dzwon świeci nam od 500 lat jako najważniejszy dzwon w Polsce (…). Nie znamy daty dziennej odlania dzwonu Zygmunt, natomiast znamy trzy daty towarzyszące jego zawieszeniu: 28 czerwca 1521 roku – transport dzwonu na Wawel, 9 lipca – jego wyniesienie na wieżę i 13 lipca – wspomnienie św. Małgorzaty, bardzo wtedy czczonej, jako dzień pierwszego dzwonienia Zygmunta – mówił podczas czerwcowej konferencji prasowej ks. prof. Jacek Urban.

 

Dzwon Zygmunt przez wiele lat był największym dzwonem w Polsce. Obecnie pod względem wielkości ustępuje jedynie dzwonowi Maryja Bogurodzica z bazyliki w Licheniu.

Dzwon szczególnych chwil

Zygmunt waży prawie 13 ton, a jego całkowita wysokość – z jarzmem i sercem – to 450 cm. Dla zapewnienia prawidłowego wychylenia Zygmunta potrzebna jest równoczesna praca 12 dzwonników, którzy ciągną za liny.

 

ZOBACZ: Odnaleźli go po 77 latach. Skradziony dzwon wróci do Polski

 

Dzwon odzywa się podczas największych uroczystości kościelnych i państwowych i towarzyszy Polakom we wszystkich szczególnych chwilach. Przy specjalnych okazjach bije dłużej.

 

Najdłużej, bo przez ponad godzinę, jego głos niósł się nad miastem w czasie pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego w 1935 roku.

"Pękło mu serce"

Dzwon zamilkł podczas świąt Bożego Narodzenia w 2000 r., bo pękło jego serce. Po odlaniu i wykuciu nowego ponownie zabrzmiał w Wielką Sobotę 2001 roku.

 

W 1520 r. król Zygmunt Stary kazał odlać dzwon, aby dać dowód wielkiego przywiązania do religii katolickiej. Na kielichu dzwonu widnieje łacińska inskrypcja: "Bogu najlepszemu i największemu i dziewicy Bogurodzicy, Świętym patronom swoim Wielki Zygmunt król Polski dzwon ten wielkością godny umysłu oraz czynów swoich kazał wykonać w roku 1520".

 

Na dzwonie są też podobizny św. Stanisława – patrona Polski, i św. Zygmunta – patrona króla oraz wizerunki litewskiej Pogoni i polskiego Orła.

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

rsr / PAP
Czytaj więcej

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Przeczytaj koniecznie