Nieustanne zmęczenie i pogorszenie pamięci? To może oznaczać brak konkretnej witaminy
Zaczyna się od senności, spadku nastroju, a kończy zaburzeniami równowagi i nieprawidłowym czuciem. Niedobór witaminy B12 może rozwijać się przez lata wywołując objawy, które łatwo zrzucić na ciężki okres w pracy. Konsekwencje często są nieodwracalne.
Awitaminoza witaminy B12 (czyli niedobór) dotyczy istotnej części populacji, zwłaszcza osób starszych. Według danych medycznych nawet u 46 proc. osób stwierdza się jej niedobór. Problem nie ogranicza się jednak wyłącznie do seniorów. Rośnie liczba przypadków u osób młodych, szczególnie będących na dietach eliminacyjnych.
Zaczyna się od zawrotów głowy i zmęczenia
Pierwsze objawy niedoboru witaminy B12 mogą być łatwe do zignorowania, zwłaszcza przez osoby obciążone nauką bądź pracą. Prawidłowy poziom kobalaminy (inaczej witamina B12) wynosi 139-652 pmol/l (choć może się zmieniać zależnie od laboratorium i przyjętej metody analitycznej).
ZOBACZ: Przypadek gruźlicy w zachodniopomorskiej szkole. Uczniowie i nauczyciele pod nadzorem sanepidu
Początkowo (przy niskim poziomie wynoszącym poniżej 150 pmol/) pojawia się:
- przewlekłe zmęczenie
- osłabienie
- bladość skóry
- zawroty głowy
Wraz z pogłębianiem się niedoboru dochodzą kolejne trudne do zignorowania symptomy. Jak wyjaśniają naukowcy z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego:
"Po utracie ponad 90 proc. zapasów tej witaminy zgromadzonych w wątrobie ujawniają się objawy neurologiczne, hematologiczne i psychiatryczne"
Wśród objawów poważnego niedoboru kobalaminy należy wymienić:
- lśniący, gładki język
- pieczenie języka
- bolesne owrzodzenia w kącikach ust
- utrata smaku i apetytu
- nudności i biegunka lub zaparcia
- wstręt do mięsa i dań smażonych
- chudnięcie
- wczesne siwienie
- bladość skóry o odcieniu żółto-cytrynowym z ogniskami bielactwa,
- zażółcenie białek oczu
- parestezje (czucie opaczne)
- kłucie opuszek palców stóp
- utrata czucia wibracji i czucia głębokiego
- niestabilność chodu
- osłabienie wzroku
- wzmożenie bądź osłabienie odruchów ścięgnistych
- pogorszenie pamięci
- zaburzenia nastroju
- halucynacje
Kto jest szczególnie narażony na niedobór witaminy B12?
- Główną przyczyną niedostatecznej podaży witaminy B12 jest jej niedobór w spożywanych pokarmach. Przyczyną jest niskie spożycie produktów zwierzęcych - wyjaśniają naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
Jednak powodem niesprawnego przyswajania kobalaminy mogą być też zaburzenia wchłaniania jelitowego o podłożu autoimmunologicznym (np. choroba Addisona-Biermera), genetycznym (zespół Imerslund-Gräsbecka) czy pooperacyjnym (np. resekcja jelit) lub polekowym (np. stosowanie środków na nadkwaśność).
ZOBACZ: Masz te objawy? Mogą świadczyć o pasożytach w organizmie
Zauważalny jest też spadek poziomu B12 postępujący wraz z wiekiem. W samej Wielkiej Brytanii awitaminozę diagnozuje się u aż 20 proc. osób powyżej 65. roku życia.
Problem, którego nie należy bagatelizować
Niedobór witaminy B12 prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Należy pamiętać, że to nie dokuczliwe objawy są problemem, ale zmiany w organizmie, które je wywołują. A mogą być to:
- zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
- pogorszenie funkcji poznawczych i przyspieszenie procesów otępiennych
- niedokrwistość megaloblastyczna (prowadzącą do niedotlenienia tkanek)
- trwałe uszkodzenia układu nerwowego, często nieodwracalne (np. uszkodzenia sznurów bocznych i tylnych powodujące zaburzenia czucia głębokiego i czucia wibracji)
Niedobór kobalaminy wpływa także na metabolizm energetyczny i syntezę neuroprzekaźników. W skrócie: powoduje to spadek wydolności psychicznej i fizycznej.
Jak uzupełnić witaminę B12?
Poziom witaminy B12 można sprawdzić w badaniu krwi. Wczesne wykrycie niedoboru pozwala szybko go wyrównać, często jeszcze na etapie, gdy wystarczy m.in. zmiana diety.
ZOBACZ: "Zamieszanie" w polskich szpitalach. Noworodki wypisywane bez szczepienia
Do naturalnych źródeł B12 należą przede wszystkim:
- mięso (zwłaszcza wołowina i podroby typu wątróbka wołowa, wieprzowa i drobiowa)
- ryby i owoce morza (łosoś, tuńczyk, małże)
- jaja (zwłaszcza żółtka)
- mleko i produkty mleczne (jogurt, sery)
Warto pamiętać, że problemem może być także jej wchłanianie. W takiej sytuacji konieczna jest konsultacja lekarska.
Bibliografia:
- Gryszczyńska, A. (2009). Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy. Postępy Fitoterapii, 4, 229–238.
- Mziray, M., Domagała, P., Żuralska, R., & Siepsiak, M. (2016). Witamina B12 – skutki niedoboru, zasadność terapii i suplementacji diety u osób w wieku podeszłym. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu, 3(48), 295–301.
- Zabrocka, J., & Wojszel, Z. B. (2013). Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym – przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne. Geriatria, 7, 24–32.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej