Chcesz oddać krew? Wkrótce zmieniają się zasady. Koniec z automatycznym wolnym

Kwestię krwiodawstwa reguluje ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (art. 9 ust. 1). Od 1 maja 2026 roku zaczną obowiązywać przepisy, które doprecyzowują m.in. kwestię zwolnień z pracy.  

 

Dotychczasowa praktyka była jednoznaczna: dzień zgłoszenia się do oddania krwi oznaczał automatyczne zwolnienie z pracy, niezależnie od tego, czy ostatecznie doszło do pobrania krwi lub jej składników. Nowe regulacje wprowadzają rozróżnienie między samym zgłoszeniem się do punktu a faktycznym oddaniem krwi. 

Na co może liczyć honorowy dawca krwi w Polsce? 

Zgodnie z ustawą honorowemu dawcy krwi przysługuje: 

• zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew i w dniu następnym, a także na czas okresowego badania lekarskiego 
• zwrot utraconego zarobku 
• zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi 
• posiłek regeneracyjny 

ZOBACZ: L4 po nowemu od 13 kwietnia. ZUS zyska dodatkowe uprawnienia

 

Pierwszy punkt zrodził potrzebę doprecyzowania jego interpretacji. Zmiana ma zapobiegać sytuacjom, w których ktoś zgłasza się do centrum krwiodawstwa, wiedząc, że nie zostanie zakwalifikowany (np. z powodu trwającej infekcji lub nieprawidłowych parametrów krwi), a mimo to liczy na uzyskanie zwolnienia z pracy na cały dzień. 

Nie oddasz krwi? Zmienią się zasady zwolnienia 

Zmiana przepisów dotknie osoby, które zgłoszą się do oddania krwi, ale ostatecznie nie przejdą zakwalifikowania. Może to wynikać m.in. z: 

• infekcji lub podwyższonej temperatury 
• zbyt niskiego poziomu hemoglobiny 
• niedawnych zabiegów medycznych 
• przeciwwskazań czasowych (np. po szczepieniach lub podróżach) 

ZOBACZ: Na emeryturę nawet 7 lat wcześniej. Do Sejmu trafiły dwa projekty

 

W takich przypadkach pracownik nie otrzyma już automatycznie całego dnia wolnego. Przysługiwać ma jedynie usprawiedliwiona nieobecność na czas pobytu w centrum krwiodawstwa oraz dojazdu i powrotu do pracy. 

Pracownik może stracić prawo do zwolnienia 

Zmiany obejmują także sytuacje, w których nieobecność w pracy nie zostanie uznana za usprawiedliwioną. PIP (m.in. oddział w Łodzi) przypomina, że chodzi o przypadki, gdy to sam dawca doprowadza do tego, że nie może oddać krwi. 

  

Może się tak zdarzyć m.in. wtedy, gdy zgłasza się do punktu po spożyciu alkoholu, czy też nie przestrzega podstawowych zasad wymaganych przed oddaniem krwi. 

  

W takich okolicznościach pracodawca nie ma obowiązku uznania nieobecności za usprawiedliwioną (to może wiązać się z ewentualnym potrąceniem wynagrodzenia). 

 

ZOBACZ: Zarabiasz 5, 10, 15 tys. zł? ZUS pokazuje, ile wyniesie Twoja emerytura

Honorowi dawcy krwi zgłaszają obawy 

Honorowi dawcy krwi już teraz wskazują na możliwe konsekwencje tych zmian. Na facebookowej grupie "Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach" jeden z członków napisał: "przyjeżdżam na 9. Po ok dwóch godzinach lekarz informuje, że mam za mało płytek lub za niską hemoglobinę. Decyzja. Nie mogę oddać. Chciałem pomóc a pracodawca na podstawie zaświadczenia potrąca mi z pensji połowę dniówki.(1h dojazd + 2h pobyt w RCKiK + 1h powrót). Zachęcające dla przyszłych krwiodawców".

A co z osobami, które zakwalifikują się do oddania krwi? 

Dla osób, które przejdą kwalifikacje i oddadzą krew, sytuacja pozostaje bez zmian. Nadal przysługuje im pełne zwolnienie od pracy w dniu oddania krwi oraz w dniu następnym. Uszczelnienie przepisów powoduje więc wyraźne rozdzielenie dwóch grup dawców: 

• osoby, które faktycznie oddają krew - zachowują dotychczasowe przywileje 
• osoby zdyskwalifikowane - tracą prawo do całodziennego zwolnienia 

ZOBACZ: Masz wrażenie, że czas przyspieszył? Badacze potwierdzają zjawisko

 

Polsat News

 

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

Czytaj więcej