Największa reforma języka od prawie 100 lat. Które wyrazy zapiszemy inaczej?

Jak czytamy w komunikacie Rady Języka Polskiego, szereg zmian, które wchodzą w życie z początkiem nowego roku, ma uprościć i ujednolicić zapis poszczególnych grup wyrazów i połączeń, a ponadto wyeliminować językowe wyjątki i przepisy, których praktyczne zastosowanie sprawiało Polakom trudności.

Zmiany w języku polskim. Które wyrazy zapiszemy inaczej niż dotychczas?

Od 1 stycznia 2026 roku nazwy mieszkańców miast i ich dzielnic czy osiedli będziemy zapisywać wielką literą, np. Warszawianin, Zgierzanin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin, Chochołowianin. Dopuszczalne będzie jednak użycie alternatywnego zapisu w przypadku nieoficjalnych nazw etnicznych, np. kitajec lub Kitajec, jugol lub Jugol, angol lub Angol, żabojad lub Żabojad, szkop lub Szkop czy makaroniarz lub Makaroniarz.

 

Zmianie ulegnie również pisownia nazw firm, marek czy poszczególnych modeli, np. samochodowych. Od teraz będą one zapisywane wielką literą, np. samochód marki Ford. 

 

Ponadto, RJP zdecydowała o wprowadzeniu rozdzielnej pisowni cząstek –bym, -byś, -by, -byśmy, -byście ze spójnikami, np. "Zastanawiam się, czy by nie pojechać w góry". Nowością jest także ustanowienie pisowni łącznej nie- z imiesłowami odmiennymi, czyli zniesienie wyjątku zezwalającego na "świadomą pisownię rozdzielną".

 

ZOBACZ: Polacy emigrują coraz częściej. GUS sprawdził, jakie kierunki wybierają

 

Od nowego roku małą literą zapiszemy też przymiotniki tworzone od nazw osobowych, np. dramat szekspirowski, epoka zygmuntowska, koncert chopinowski, koncepcja kartezjańska czy filozofia sokratejska. Jednak przymiotniki tworzone od imion (zakończone na -owy i -in) będą mogły być zapisywane małą lub wielką literą, np. jackowe dzieci lub Jackowe dzieci, poezja miłoszowa lub poezja Miłoszowa.

 

Dodatkowo, łącznie zapiszemy człon pół- w wyrażeniach takich jak: półzabawa, półnauka, półżartem, półserio, półspał, półczuwał. Łącznika użyjemy w kolei w połączeniach typu pół-Polka, pół-Francuzka.

Nowe zasady mają ułatwić użycie języka w praktyce. Co jeszcze się zmieni? 

Swobodę w wypowiedziach pisemnych wprowadzono również w parach wyrazów równorzędnych. Będą dostępne aż trzy poprawne językowo wersje ich zapisu:

 

– z łącznikiem, np. tuż-tuż; trzask-prask; bij-zabij;

 

– z przecinkiem, np. tuż, tuż; trzask, prask; bij, zabij;

 

– rozdzielnie, np. tuż tuż; trzask prask; bij zabij.

 

Nowe zasady obejmą również użycie wielkich liter w nazwach własnych, np. nazwach komet (Kometa Halleya, Kometa Enckego), nazwach obiektów przestrzeni publicznej (Aleja Róż, Plac Zbawiciela, Kościół Mariacki), wielowyrazowych nazwach lokali usługowych (Kawiarnia Literacka, Księgarnia Naukowa, Teatr Rozmaitości) czy w nazwach orderów i medali (Nagroda Nobla, Nagroda Pulitzera).

 

ZOBACZ: Zginęła w sylwestrową noc. Kierowca BMW uciekł, ale zgubił tablicę

 

Uzupełniona została także reguła mówiąca o zapisie przedrostków - rodzimych i obcych - łącznie z wyrazami zapisywanymi małą literą, czyli np. arcy-Europejczyk.

 

Dopuszczalna będzie jednak dowolność w zapisie wyrazów i cząstek takich jak super-, ekstra-, mini-:

 

miniwieża lub mini wieża

superpomysł lub super pomysł

ekstrazarobki lub ekstra zarobki

ekożywność lub eko żywność

 

Łącznie zapiszemy cząstki niby-, quasi- z wyrazami zapisywanymi małą literą, np. nibyartysta, nibyludowy, przy zachowaniu pisowni z łącznikiem przed wyrazami zapisywanymi wielką literą, np. niby-Polak, quasi-Anglia.

 

Ostatnią zmianą ustanowioną przez językoznawców jest łączna pisownia nie- z przymiotnikami i przysłówkami bez względu na kategorię stopnia, np. nieadekwatny, niebanalny, niemiły, niemilszy, nienajmilszy.

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

Czytaj więcej