Brexit, Covid-19, klimat. Główne tematy unijnego szczytu

Świat
Brexit, Covid-19, klimat. Główne tematy unijnego szczytu
PAP/EPA/JULIEN BEHAL / IRISH GOVERNMENT PRESS OFFICE / HANDOUT
Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel

Wysłanie mocnego sygnału jedności wobec Wielkiej Brytanii, przygotowanie do ustalenia nowego celu redukcji gazów cieplarnianych, a także koordynacja działań związanych z pandemią - te kwestie będą zajmowały liderów UE, którzy zjadą w czwartek na dwudniowy szczyt do Brukseli.

"Spotkamy się w trudnym kontekście. Obserwujemy wzrost liczby zakażeń koronawirusem i mamy szereg pilnych problemów w programie, w tym nasze relacje z Wielką Brytanią" - napisał w liście do szefów państw i rządów przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel.

 

Przed dwoma tygodniami, gdy liderzy unijni spotkali się na nadzwyczajnym posiedzeniu poświęconym głównie relacjom z Turcją i sytuacji we wschodniej części Morza Śródziemnego, czeski premier Andrej Babisz denerwował się publicznie, że w programie spotkania nie ma w ogóle punktu dot. pandemii.

 

ZOBACZ: "Łukaszenka będzie objęty sankcjami". Ustalenia szefów MSZ UE

 

Ostatecznie liderzy rozmawiali również i na ten temat i to nawet trzy godziny, jednak od tego czasu sytuacja w całej Europie znacznie się pogorszyła. Codziennie notowane są dziesiątki tysięcy nowych przypadków zakażeń, a służby zdrowia niebezpiecznie zaczynają zbliżać się do limitów wydolności.

 

Trzecie spotkanie od początku pandemii

 

Czwartkowo-piątkowe posiedzenie będzie trzecim fizycznym spotkaniem liderów od rozpoczęcia pandemii. Jak zapewniają służby Rady będą stosowane wszelkie środki bezpieczeństwa, takie jak maski, ograniczenie wielkości delegacji, czy dystans. Przy stosowaniu wszystkich wytycznych kontakt fizyczny, podczas którego mogłoby dojść ewentualnie do zakażenia ma być niemożliwy.

 

Na razie Unii udaje się uniknąć powtórki scenariusza z wiosny, gdy zamykanie granic przez państwa członkowskie doprowadziło do paniki i chaosu w strefie Schengen. Teraz "27" stara się bardziej współpracować. We wtorek kraje UE zgodziły się ws. koordynacji wprowadzania ograniczeń z powodu Covid-19, a także informowania się o obostrzeniach z 48-godzinnym wyprzedzeniem. Liderzy mają rozmawiać na ten temat, a także o kolejnych krokach, w tym strategii ws. szczepionek.

 

Zaczną od brexitu

 

Tematem, od którego szczyt ma się zacząć będą jednak rozmowy z Wielka Brytanią. Na dwa i pół miesiąca przed zakończeniem okresu przejściowego negocjacje na temat przyszłych relacji wydają się tkwić w martwym punkcie.

 

"W interesie obu stron jest zawarcie porozumienia przed końcem okresu przejściowego. Nie może się to jednak stać za wszelką cenę. Nadchodzące dni będą decydujące" - podkreślił w swoim liście Michel.

 

ZOBACZ: Von der Leyen o zapowiedziach Johnsona: chce złamać umowę dot. brexitu

 

Z przecieków projektu wniosków końcowych wynika, że "27" oceni, iż "postęp w kluczowych kwestiach będących przedmiotem zainteresowania Unii wciąż nie jest wystarczający do osiągnięcia porozumienia". Przywódcy mają też wezwać do zintensyfikowania prac nad przygotowaniem się do braku umowy.

 

Brytyjski premier Boris Johnson na początku września wskazał datę 15 października jako ostateczny termin na zawarcie porozumienia, zapowiadając, że w przeciwnym razie Londyn zerwie negocjacje i skoncentruje się na przygotowaniach do wyjścia z okresu przejściowego bez umowy. W ostatnich dniach wspomniał jednak już tylko o znaczącym postępie w rozmowach do 15 października, a nie zawarciu porozumienia, pojawiły się też spekulacje na temat nowego szczytu UE w listopadzie i to na nim miałaby zostać zatwierdzone porozumienie. Źródła unijne mówiły jednak w środę, że na razie nie ma mowy o nadzwyczajnym spotkaniu liderów.

 

Dyskusja o klimacie

 

Na czwartkowej kolacji liderzy mają rozmawiać na temat nowych unijnych ambicji klimatycznych. Dyskusja o klimacie jest szczególnie ważna dla Warszawy, bo zaproponowany przez Komisję Europejską wyśrubowany cel redukcji emisji gazów cieplarnianych na 2030 rok wygląda bardzo problematycznie z punktu widzenia uzależnionej od węgla polskiej gospodarki.

 

"W grudniu ubiegłego roku uzgodniliśmy, że UE będzie neutralna dla klimatu do 2050 r. Teraz musimy zwiększyć nasz cel redukcji emisji do 2030 r., aby mieć pewność, że możemy osiągnąć ten cel" - podkreślił ten szef Rady Europejskiej.

 

ZOBACZ: Młodzieżowy Strajk Klimatyczny na ulicach Warszawy. "Stop wyzyskowi człowieka"

 

Propozycja KE zakłada podniesienie celu redukcji emisji na 2030 rok do 55 proc. w porównaniu z poziomem w 1990 roku. Ustalony sześć lat temu cel wynosił 40 proc. "Nikt nie kwestionuje faktu, że musimy zaktualizować nasz cel. Pytanie, czy zgodzimy się na 55 proc." - mówił urzędnik unijny.

 

Parlament Europejski nalega, by redukcja na koniec obecnej dekady wynosiła 60 proc. Na tym szczycie nie będzie jednak rozstrzygnięcia w tej kwestii.

 

"Chciałbym, abyśmy przeprowadzili konstruktywną debatę w tej sprawie, aby utorować drogę do porozumienia do końca roku" - zaznaczył Michel.

 

Sprawy międzynarodowe

 

W piątek, drugiego dnia posiedzenia, poza kwestią pandemii unijni liderzy mają rozmawiać o sprawach międzynarodowych, w tym o Białorusi, Rosji i Turcji. Na razie nie wiadomo, czy "27" zdecyduje się na formalne potępienie działań Ankary, która wróciła do działań poszukiwawczych na spornych wodach Morza Śródziemnego. Szczyt ma rozmawiać też o stosunkach z Afryką przed zbliżającym się spotkaniem z przywódcami Unii Afrykańskiej.

ac/ PAP
Czytaj więcej

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Komentarze

Przeczytaj koniecznie