Osoby z konkretną grupą krwi są bardziej narażone na udar. Naukowcy wskazują
Udar mózgu pozostaje jedną z najpoważniejszych chorób układu krążenia. Nawet jeśli nie prowadzi do śmierci, często skutkuje trwałymi powikłaniami, w tym niepełnosprawnością. Ryzyko jego wystąpienia rośnie wraz z wiekiem i jest silnie związane ze stylem życia. Coraz częściej analizowane są także czynniki genetyczne, w tym grupa krwi.

Udar prowadzi do uszkodzenia tkanki mózgowej, najczęściej na skutek niedokrwienia. Rzadziej jego przyczyną jest krwotok. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w Polsce każdego roku diagnozuje się ponad 70 tys. przypadków udaru. Dla przykładu, w 2024 r. odnotowano w Polsce 73,7 tys.
Możliwy związek między grupą krwi a udarem niedokrwiennym
Naukowcy analizują czynniki, które mogą zwiększać lub zmniejszać ryzyko udaru. Metaanaliza przeprowadzona przez zespół z University of Maryland School of Medicine, opublikowana w czasopiśmie "Neurology", wskazuje na potencjalny związek między grupą krwi a ryzykiem udaru niedokrwiennego, czyli wywołanego przez zakrzep blokujący przepływ krwi do mózgu.
Praca objęła analizę 48 badań genetycznych (tzw. GWAS, badań asocjacyjnych całego genomu), w których uwzględniono dane około 17 tys. osób po udarze oraz blisko 600 tys. osób bez tej choroby. Wyniki sugerują, że:
- osoby z grupą krwi A mogą mieć wyższe ryzyko udaru wczesnego o ok. 16 proc.
- natomiast u osób z grupą 0 ryzyko to było niższe o ok. 12 proc.
ZOBACZ: Kiedy najlepiej wyjechać nad polskie morze? Można trafić na rekordowe stężenie jodu w powietrzu
Analiza dotyczyła wyłącznie tzw. udarów wczesnych. Badane osoby były w wieku 18–59 lat. Mechanizm wczesnych udarów może jednak różnić się od tych późniejszych.
"Rośnie liczba osób dotkniętych wczesnym udarem mózgu. Osoby te są bardziej narażone na śmierć w wyniku tego zagrażającego życiu zdarzenia, a osoby, które przeżyją, mogą czekać dziesiątki lat życia z niepełnosprawnością. Mimo to niewiele jest badań dotyczących przyczyn wczesnych udarów mózgu" - poinformował dr Steven J. Kittner, MPH, współkierownik badania i profesor neurologii na UMSOM w komunikacie University of Maryland School of Medicine.
Nie ustalono jednoznacznie, dlaczego grupa krwi A może wiązać się z wyższym ryzykiem.
ZOBACZ: Idealny zamiennik mleka w kawie. Wzmacnia serce i dodaje energii
"Wciąż nie wiemy, dlaczego grupa krwi A niesie ze sobą wyższe ryzyko, ale prawdopodobnie ma to związek z czynnikami krzepnięcia krwi, takimi jak płytki krwi i komórki wyściełające naczynia krwionośne, a także innymi krążącymi białkami, które odgrywają rolę w rozwoju zakrzepów" - dodał dr Steven J. Kittner, profesor neurologii na Uniwersytecie Maryland w Nowym Jorku (UMSOM), współautor badania.
Styl życia nadal odgrywa istotną rolę
Eksperci podkreślają, że czynniki genetyczne to tylko jeden z elementów ryzyka. Znacznie większe znaczenie mają codzienne nawyki. Do najważniejszych czynników zwiększających ryzyko udaru należą:
- palenie tytoniu
- nieprawidłowa dieta
- brak aktywności fizycznej
ZOBACZ: Bakterie jelitowe chronią mózg. Najnowsze ustalenia naukowców
Według NFZ większość udarów rozwija się w związku z miażdżycą lub przewlekłym nadciśnieniem.
Objawy udaru. Kiedy reagować?
Rozpoznanie udaru i szybka reakcja mają ogromne znaczenie dla zdrowia i życia. Najczęstsze, ogólne objawy to:
- nagłe zdrętwienie lub paraliż twarzy, ręki lub nogi (często po jednej stronie ciała)
- zaburzenia widzenia
- zawroty i silny ból głowy
- trudności z chodzeniem i utrzymaniem równowagi
U kobiet udar może wyglądać inaczej. Badania pokazują, że kobiety częściej zgłaszają objawy atypowe, które bywają mylone z migreną, przemęczeniem lub atakiem paniki. Należą do nich m.in. zmęczenie, dezorientacja i splątanie, utrata przytomności.
"Kobiety częściej niż mężczyźni zgłaszały objawy nieogniskowe: uogólnione niespecyficzne osłabienie, zmiany stanu psychicznego i dezorientację, podczas gdy mężczyźni częściej zgłaszali ataksję i dyzartrię. U kobiet występowało również wyższe ryzyko wystąpienia niektórych objawów nieogniskowych: ogólnego osłabienia, zmiany stanu psychicznego, zmęczenia i utraty przytomności" - czytamy w wynikach badania opublikowanego na łamach "International Journal of Stroke" z 2023 r.
W przypadku wystąpienia takich symptomów konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Bibliografia:
- Jaworek, T., Xu, H., Gaynor, B. J., Cole, J. W., Rannikmae, K., Stanne, T. M., ... & Early Onset Stroke Genetics Consortium of the International Stroke Genetics Consortium (ISGC). (2022). Contribution of common genetic variants to risk of early-onset ischemic stroke. Neurology, 99(16), e1738-e1754.
- Shajahan, S., Sun, L., Harris, K., Wang, X., Sandset, E. C., Yu, A. Y., ... & Carcel, C. (2023). Sex differences in the symptom presentation of stroke: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Stroke, 18(2), 144-153.
Polsat News
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej