Zimno sprawia, że chorujesz? To nie temperatura jest głównym winowajcą
Spacer w mglisty, jesienny dzień nie sprawi, że w organizmie rozwinie się infekcja. Bardziej prawdopodobne jest, że stanie się tak w czasie słonecznych dni zimowych. To nie chłód odpowiada za choroby, lecz... patogeny.

Jak wynika z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z 23 grudnia 2025 roku, od końca listopada obserwowano wyraźny trend wzrostowy zachorowań na grypę, który utrzymywał się aż do wiosny.
W szczytowym momencie, przypadającym na styczeń 2025 roku, zapadalność wyniosła 365,3 przypadków na 100 tys. mieszkańców. Taka sezonowość jest zjawiskiem powtarzalnym i nie wynika wyłącznie z samego chłodu, lecz z mechanizmów sprzyjających transmisji wirusów.
Wirusy lubią chłodne i suche pory roku
Naukowcy z Mount Sinai School of Medicine i Uniwersytetu Karoliny Północnej w Stanach Zjednoczonych, postanowili przyjrzeć się temu, jak zachowują się wirusy grypy w zmiennych warunkach pogodowych.
Przeprowadzili 20 eksperymentów na zdrowych i zainfekowanych świnkach morskich umieszczonych w specjalnych komorach. Dzięki temu mogli ocenić, w jaki sposób dochodzi do transmisji wirusa na zdrowy organizm w różnych warunkach środowiskowych - przy wilgotności od 20 do 80 proc. i w temperaturze 5 st. Celsjusza, 20 st. Celsjusza lub 30 st. Celsjusza.
- Nasze dane pokazują, że zarówno względna wilgotność, jak i temperatura rzeczywiście wpływają na częstotliwość transmisji wirusa grypy wśród świnek morskich - wyjaśniają naukowcy.
ZOBACZ: Naukowcy nie mają wątpliwości. Superwulkan dał o sobie znać
Wirus najszybciej przenosi się na inne organizmy w warunkach zimnych i suchych. Okazuje się bowiem, że powietrze o niskiej wilgotności wysusza błony śluzowe i uszkadza nabłonek, a także ogranicza zdolność do samooczyszczania. Efektem tego jest zwiększona podatność na infekcje wirusami układu oddechowego.
Podobne wnioski płyną z badań zrealizowanych już w 1976 roku pod kierownictwem Schaffera. Wynika z nich, że wirusy są najbardziej stabilne (zachowują największą zdolność do zakażania) przy niskiej wilgotności względnej. Przy wyższej patogen zachowuje stabilność chemiczną, ale kropla aerozolu (np. para wodna z wydychanego powietrza) jest cięższa i opada pod wpływem siły grawitacji - ma większą trudność z przejściem na inny organizm.
Organizm nie reaguje na zimno w prosty sposób
Utrzymywanie w domu temperatury na poziomie ponad 20 st. Celsjusza (choć jest komfortowe) nie przynosi korzyści organizmowi w długiej perspektywie. Mięśnie naczyń krwionośnych nie kurczą się w reakcji na chłód, przez co stale ich światło pozostaje szerokie. Sprzyja to stanom zapalnym, czy też rozwojowi zaburzeń kardiologicznych. Z tego powodu pediatrzy od lat podkreślają, że u niemowląt groźniejsze jest przegrzanie niż umiarkowane wychłodzenie.
ZOBACZ: Powstaje nowe megalotnisko. Jego skala może przebić Dubaj i Pekin
W dorosłości krótkoczasowe ekspozycje na ekstremalne zimno, np. morsowanie, lodowate natryski - pobudza wiele procesów fizjologicznych, hartuje ciało i niejako zwiększa odporność na infekcje dróg oddechowych. Choć nie każdy może stosować te praktyki (np. osoby z nadciśnieniem), to jest to jedna z metod ograniczania podatności na infekcje wirusowe bez względu na warunki środowiskowe.
Polsat News
Bibliografia:
- Hof, W. (2020). Metoda Wima Hofa. OSM Power.
- Lowen, A. C., Mubareka, S., Steel, J., & Palese, P. (2007). Influenza virus transmission is dependent on relative humidity and temperature. PLoS pathogens, 3(10), 1470–1476. https://doi.org/10.1371/journal.ppat.0030151
- Schaffer, F. L., Soergel, M. E., & Straube, D. C. (1976). Survival of airborne influenza virus: effects of propagating host, relative humidity, and composition of spray fluids. Archives of virology, 51(4), 263–273. https://doi.org/10.1007/BF01317930
- Wesołowski, R., Gackowska, M., Woźniak, A., Mila-Kierzenkowska, C., & Jurecka, A. (2013). Oddziaływanie zimna na organizm człowieka-morsowanie jako forma rekreacji ruchowej.
- Ziemska, B. (2012). Stan zdrowia pracowników Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej