Seniorzy, którzy chodzą do kościoła, czują się inaczej. Ustalenia naukowców
Depresja, lęk i poczucie osamotnienia dotykają milionów osób po 60. roku życia, obniżając jakość codziennego funkcjonowania. Naukowcy od lat próbują ustalić, jakie czynniki mogą chronić osoby starsze przed pogorszeniem kondycji psychicznej.

Jednym z częściej wskazywanych jest religijność i regularne uczestnictwo w nabożeństwach. Wyniki wieloletniego badania opublikowanego w październiku 2025 roku w "International Journal of Geriatric Psychiatry" sugerują, że zależność ta może mieć głębsze, psychologiczne podłoże i nie sprowadza się wyłącznie do relacji społecznych.
Skala problemów psychicznych wśród seniorów rośnie
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia coraz większy odsetek osób powyżej 60. roku życia zmaga się każdego dnia z zaburzeniami psychicznymi. Depresja i stany lękowe należą do najczęstszych problemów, wpływając nie tylko na samopoczucie, ale też na sprawność fizyczną i samodzielność.
ZOBACZ: Zmarł dyskretny współpracownik trzech papieży. Przez lata milczał o swojej roli
Starzenie się populacji sprawia, że poszukiwanie czynników ochronnych staje się priorytetem dla systemów ochrony zdrowia na całym świecie. WHO szacuje, że do 2030 roku co szósta osoba na świecie będzie miała 60 lat lub więcej.
Religijność a samopoczucie
Badanie, które rzuca nowe światło na to zagadnienie, przeprowadziła Zhiya Hua ze Szkoły Rządowej Uniwersytetu Nauk Politycznych i Prawa w Szanghaju. Skupiła się na tzw. dobrostanie psychicznym (modelu opracowanym przez psycholog Carol Ryff), rozumianym jako m.in.:
- poczucie sensu życia
- samoakceptację
- przekonanie o realnym wpływie na własne otoczenie
Do tej pory wskazywano wielokrotnie, że osoby starsze które regularnie uczestniczyły w nabożeństwach rzadziej zgłaszały objawy depresji. Tłumaczono to wsparciem społecznym i poczuciem przynależności do wspólnoty. Choć te elementy są wyjątkowo istotne, nie wyjaśniały obserwowanej poprawy zdrowia psychicznego.
ZOBACZ: Tu najliczniej chodzą do kościoła. Region nie ma sobie równych
Analiza objęła 2 767 seniorów uczestniczących w amerykańskim badaniu National Health and Aging Trends Study (NHATS). Uczestnicy byli obserwowani corocznie w latach 2015-2021. Średni wiek badanych na początku projektu wynosił ok. 75 lat.
Co roku pytano ich m.in. o udział w nabożeństwach, poziom dobrostanu psychicznego oraz objawy lęku i depresji, mierzone w skali PHQ-4 (jest kwestionariusz przesiewowy który służy do szybkiej, wstępnej oceny wykrywania objawów lęku i depresji).
To nie tylko wspólnota. Co poprawia kondycję psychiczną seniorów?
Wyniki pokazały, że osoby regularnie uczestniczące w nabożeństwach częściej deklarowały wyższy poziom dobrostanu psychicznego, a przy tym rzadziej zgłaszały objawy depresji oraz lęku. Głównym wnioskiem badania był tzw. efekt mediacji. Oznacza to, że część tej zależności przebiegała przez dobrostan psychiczny.
Poprawa poczucia sensu życia i samoakceptacji odpowiadała za 26,7 proc. całkowitego korzystnego wpływu uczestnictwa w praktykach religijnych na zdrowie psychiczne badanych.
Badanie uchwyciło również skutki pandemii COVID-19. W 2020 roku odsetek osób uczestniczących w nabożeństwach spadł z 61,5 proc. do 37,5 proc., a w tym samym czasie wzrosła liczba zgłaszanych problemów ze zdrowiem psychicznym. Mimo to długoterminowa zależność między religijnością a stanem psychicznym seniorów pozostała widoczna.
ZOBACZ: Emerytura dla 97-latka wstrzymana. Dramatyczna pomyłka urzędników w Brazylii
Wnioski płynące z badania sugerują, że w opiece nad seniorami warto brać pod uwagę także ich potrzeby duchowe. Jak zauważa Zhiya Hua:
"Wspieranie osób starszych, które chcą uczestniczyć w nabożeństwach religijnych, może wiązać się z lepszym samopoczuciem psychicznym i zdrowiem psychicznym".
Dla opiekunów i personelu medycznego może to oznaczać uwzględnienie aktywności religijnej jako jednego z elementów wspierających dobrostan psychiczny.
Polsat News
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej