To państwo może zniknąć do 2050 roku. Wiadomo, gdzie trafią jego mieszkańcy
Mapy świata mogą się zmienić. Wszystko przez podnoszący się poziom mórz i oceanów, który szczególnie zagraża nisko położonym wyspom. Według analiz NASA jednym z najbardziej zagrożonych miejsc jest Tuvalu, archipelag, którego znaczna część może zostać zalana do połowy XXI wieku.
Tuvalu to jedno z najmniejszych państw świata. Składa się z dziewięciu nisko położonych wysp koralowych na Pacyfiku, położonych mniej więcej w połowie drogi między Australią a Hawajami. Najwyższe punkty znajdują się zaledwie około 2 m n.p.m., a całkowita powierzchnia lądowa wynosi około 26 km² (można porównać ją do wielkości warszawskiego Targówka). Archipelag zamieszkuje ok. 12 tys. osób.
Archipelag, który znika
Z danych NASA wynika, że poziom oceanu wokół Tuvalu systematycznie rośnie. Analizy z 2023 roku wskazują, że był on prawie o 15 centymetrów wyższy niż 30 lat wcześniej. Średnie tempo wzrostu - 5 milimetrów rocznie - jest już 1,5 razy wyższe niż średnia światowa.
To oznacza, że w nadchodzących dekadach coraz większe obszary wysp będą okresowo lub trwale zalewane. Szczególnie niebezpieczne są fale sztormowe i silne przypływy, które już dziś wdzierają się w głąb lądu i powodują podtopienia.
ZOBACZ: Czekali 100 lat. Nagranie podwodnego giganta obiegło świat i było przełomem
Według NASA znaczna część terenów Tuvalu może stać się niezdatna do życia z powodu zalewania i zasolenia wód gruntowych. Datowane jest to na 2050 rok.
Skąd wzięły się wyspy Tuvalu?
Wyspy Tuvalu to klasyczne atole koralowe. Jak wynika z obserwacji poczynionych już w latach 1831-1836, pochodzenie pierścieniowych wysp ma prawdopodobnie charakter wulkaniczny. Wyspy powstały wokół wygasłych wulkanów, ewoluując z raf barierowych - koralowce miały tam doskonałe warunki do wzrostu wraz z opadaniem wody.
ZOBACZ: Najwyższy niezdobyty szczyt świata. Ma status "góry zakazanej"
Inna teoria mówi o tym, że archipelag powstał około 5-2,5 mln lat temu w tropikalnych, płytkich wodach, gdy globalny poziom mórz i oceanów był wysoki. Ochładzanie klimatu miało powodować spadek globalnego poziomu wód, co skutkowało odsłanianiem płaskich obszarów wysp archipelagu.
Mieszkańcy tonącego archipelagu przygotowują się na migrację
9 listopada 2023 roku Tuvalu zawarło z Australią traktat Falepili Union, który wszedł w życie 28 sierpnia 2024 roku.
ZOBACZ: Jedno z najbardziej z niedostępnych miejsc Ziemi. Badają ślady życia
Jak wynika z informacji opublikowanych na oficjalnej stronie australijskiego rządu porozumienie wprowadza program migracji klimatycznej. Zgodnie z nim mieszkańcy archipelagu mogą mieszkać, pracować i studiować w Australii. Zyskują też dostęp do tamtejszego systemu opieki zdrowotnej oraz wsparcia dochodowego i rodzinnego po przyjeździe.
Zgodnie z zawartym porozumieniem każdego roku ustalona liczba obywateli Tuvalu może otrzymać specjalne wizy, pozwalające na legalne osiedlenie się na kontynencie. Według oficjalnych danych w 2025 roku taką szansę dostało 280 osób.
Czy da się uratować wyspy?
Mimo rosnącego zagrożenia Tuvalu nie rezygnuje z walki o "przetrwanie". W latach 2017-2025 realizowano Under the Tuval Coastal Adaptation Project (TCAP), którego celem było ograniczenie skutków podnoszenia się wód.
ZOBACZ: Najbardziej "samotny" dom na środku wyspy. Przez lata krążyły o nim dziwne teorie
"Opierając się na istniejących inicjatywach i stosując szereg środków ochrony wybrzeża - w tym inicjatywy ekosystemowe, odtwarzanie plaż, betonowe i skalne umocnienia oraz mury morskie - projekt koncentruje się na budowaniu odporności wybrzeża na trzech z dziewięciu zamieszkanych wysp Tuvalu" - informuje Climate Change Adaptation.
Jak podało TCAP - na działania przeznaczono ogromne sumy: 36 mln dolarów z Funduszu Zielonego Klimatu, 2,9 mln dolarów od rządu Tuvalu oraz 1,34 mln dolarów od Australijskiego Departamentu Spraw Zagranicznych i Handlu.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej