Nobel za badania nad neandertalczykiem. Szwedzki biolog z nagrodą w dziedzinie fizjologii i medycyny

Technologie
Nobel za badania nad neandertalczykiem. Szwedzki biolog z nagrodą w dziedzinie fizjologii i medycyny
eva.mpg.de

Szwedzki biolog Svante Pääbo, który zajmuje się genetyką ewolucyjną, został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za 2022 r. Komitet Noblowski uhonorował "odkrycia dotyczące genomów wymarłych homininów i ewolucji człowieka". Naukowiec kierował m.in. badaniami genomu neandertalczyka. Uczony otrzyma nagrodę o wysokości 10 mln szwedzkich koron (ok. 4,5 mln zł).

Nagroda Nobla za 2022 rok w dziedzinie fizjologii i medycyny została przyznana szwedzkiemu naukowcowi Svante Pääbo.

 

Biolog zajmuje się genetyką ewolucyjną. Badał m.in. genom neandertalczyka w założonym przez siebie Instytucie Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku.

 

Uczony otrzyma nagrodę o wysokości 10 mln szwedzkich koron (ok. 4,5 mln zł).

 

Nagroda Nobla dla syna noblisty

- Był przytłoczony, oniemiał. Był także bardzo szczęśliwy - powiedział sekretarz Komitetu Noblowskiego ds. Fizjologii lub Medycyny Thomas Perlmann, cytowany przez agencję Reutera. Perlmann zadzwonił do Pääbo z informacją o przyznanej mu nagrodzie.

- Pytał, czy mógłby komuś powiedzieć i zapytał, czy mógłby poinformować o nagrodzie żonę. Powiedziałem, że to w porządku. Był niesamowicie zachwycony informacją o nagrodzie - mówił Perlman.

 

Informacja ta ma podwójny wydźwięk, bo Pääbo jest synem innego laureata Nagrody Nobla z tej samej dziedziny, szwedzkiego biochemika Sune Bergströma. Prowadził on badania nad białkiem prostaglandyna. Wspólnie z dwoma innymi naukowcami został uhonorowany Noblem w 1982 roku.

 

ZOBACZ: Nobel z Chemii za "za rozwój asymetrycznej organokatalizy"

 

Svante Pääbo uważany jest za naukowca, który zmienił badania nad pochodzeniem człowieka poprzez zastosowanie metod analizy sekwencji DNA pobranych z artefaktów dostarczonych przez badania archeologiczne i paleontologiczne.

 

Jednym z kluczowych osiągnięć jest zsekwencjonowanie całego genomu neandertalczyka, co pozwoliło na określenie różnic jakie dzielą współczesnych ludzi od ich wymarłego krewniaka.

 

Svante Pääbona na podstawie badań szczątków z jaskinii Denisowa w Ałtaju na Syberii liczących 40 tys. lat opisał także nieznany podgatunek człowieka.

Groźny gen neandertalczyka

Naukowiec odkrył również odziedziczony po neandertalczykach gen, który w razie kontaktu z koronawirusem SARS-CoV-2 zwiększa podatność na ciężki przebieg COVID-19. Zespół prof. Swante Pääbo wykazał, że gen ten pochodzi od krewniaków człowieka, z którymi homo sapiens skrzyżował się przed 60 tys. lat.

 

ZOBACZ: Nobel 2020 z chemii za opracowanie potężnej technologii edycji genów u ludzi

 

Pääbo wraz z zespołem Uniwersytetu Technicznego Okinawy w Japonii przebadał ponad 3 tys. pacjentów, którzy zostali przyjęci do szpitali z powodu ciężkiego przebiegu zakażenia koronawirusem. Niektórzy mieli gen, który trzykrotnie zwiększa ryzyko użycia respiratora u pacjenta. Z badań wynika, że w Azji Południowej taki gen ma aż połowa ludności, z kolei w Azji Wschodniej niemal nie odnotowuje się jego obecności.

 

Pääbo jest także autorem popularnonaukowej książki "Neandertalczyk. W poszukiwaniu zaginionych genomów", w której zastanawia się, czy neandertalczycy wymarli bezpowrotnie i czy w ludzkim genomie wciąż znajdują się ich geny.

Harald Kittel/hlk/ Polsatnews.pl/Reuters
Czytaj więcej

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Przeczytaj koniecznie