Zmiana czasu na letni. Ta marcowa noc będzie krótsza niż zwykle
Wraz z nadejściem wiosny dochodzi do zmiany czasu. Co roku w ostatni weekend marca zegarki przesuwane są o godzinę do przodu, co oznacza krótszą noc i symboliczne wejście w jaśniejszą część roku. Temat od lat budzi emocje i dyskusje.
- Zmiana czasu na letni w 2026 roku nastąpi w nocy z 28 na 29 marca, przesuwając zegary o godzinę do przodu
- System czasu zimowego i letniego to efekt dążenia przed laty do oszczędzania energii oraz lepszego wykorzystania światła słonecznego
- Zmiana czasu może wpływać na rytm dobowy, prowadząc do przejściowych problemów ze snem, koncentracją i nastrojem
- Od lat toczy się debaty nad zniesieniem zmian czasu, wciąż jednak obowiązują dotychczasowe przepisy
Dla jednych wiosenna zmiana czasy to zwiastun dłuższych, słonecznych wieczorów, dla innych natomiast ingerencja w rytm dobowy. Choć w Europie wielokrotnie zapowiadano odejście od sezonowego przestawiania zegarów, w 2026 r. wciąż obowiązują dotychczasowe zasady. Marcowa zmiana ponownie wpłynie na codzienny rytm milionów osób.
Zmiana czasu na letni coraz bliżej. Kiedy przestawić zegarki?
W 2026 r. zmiana czasu z zimowego na letni odbędzie się w nocy z 28 na 29 marca. O godz. 2:00 czasu lokalnego wskazówki zegarów należy przesunąć do przodu na godz. 3:00.
Oznacza to, że ta noc będzie krótsza i zamiast standardowych ośmiu godzin potrwa tylko siedem. Choć dla wielu osób oznacza to utratę godziny snu, zmiana ta ma także praktyczne skutki w postaci dłuższych wieczorów i lepszego wykorzystania światła dziennego w godzinach popołudniowych.
ZOBACZ: 200 tysięcy złotych zamiast 800 plus? Minister reaguje na propozycję
Fizyczna zmiana czasu dotyczy oczywiście zegarów analogowych oraz tych urządzeń elektronicznych, które nie aktualizują się automatycznie, w przeciwieństwie do smartfonów i większości sprzętów domowych.
Skąd wzięły się zmiany czasu?
System czasu zimowego i letniego ma swoje korzenie w dążeniu do oszczędzania energii oraz lepszego wykorzystania światła słonecznego. Po raz pierwszy został szeroko zastosowany podczas I wojny światowej, a w kolejnych latach był wielokrotnie modyfikowany.
W Unii Europejskiej w ostatnich latach toczyły się dyskusje nad zniesieniem sezonowych zmian czasu, jednak ostatecznie nadal obowiązuje dotychczasowy harmonogram wynikający z przepisów unijnych.
iStockW Polsce zmiana czasu jest regulowana przepisami krajowymi, w tym rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026, które przewiduje przechodzenie na czas letni w ostatnią niedzielę marca (29.03.2026 r.) oraz powrót na czas zimowy w ostatnią niedzielę października (25.10.2026 r.).
Wpływ zmiany czasu na zdrowie
Przesunięcie zegara o godzinę do przodu może wydawać się niewielką zmianą w codziennym funkcjonowaniu, jednak dla organizmu oznacza konieczność przestawienia rytmu dobowego. Badania wskazują, że skrócenie snu w noc zmiany czasu może prowadzić do przejściowych problemów ze snem, koncentracją oraz nastrojem, szczególnie u osób starszych, dzieci oraz osób zmagających się z zaburzeniami snu.
ZOBACZ: Z wiekiem zachodzą duże zmiany w mózgu. Wpływają na konkretne zachowania
W pierwszych dobach po zmianie czasu często pojawia się także uczucie zmęczenia oraz obniżona sprawność psychofizyczna. Jak wynika ze stanowiska Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu opublikowanego w "Journal of Clinical Sleep Medicine", nagłe przejście na czas letni może zaburzać naturalny rytm dobowy człowieka i wiązać się z krótkotrwałym pogorszeniem samopoczucia.
Z tego powodu specjaliści zalecają stopniowe przygotowanie organizmu do zmiany, na przykład poprzez wcześniejsze kładzenie się spać już na kilka dni przed przestawieniem zegarów.
Zmiana czasu. Wygoda czy problem organizacyjny?
Zwolennicy czasu letniego wskazują, że lepsze wykorzystanie światła dziennego przekłada się na dłuższe, jasne wieczory po pracy i szkole, które sprzyjają rekreacji oraz aktywności na świeżym powietrzu. Argument ten od lat pojawia się także w kontekście organizacji czasu wolnego i funkcjonowania miast w okresie wiosenno-letnim.
ZOBACZ: Zakaz social mediów dla najmłodszych. Barbara Nowacka zabrała głos
Przeciwnicy zwracają natomiast uwagę na szersze konsekwencje sezonowej zmiany czasu, wykraczające poza kwestie zdrowotne. Wskazują m.in. na utrudnienia organizacyjne, jakie przestawianie zegarów powoduje w transporcie publicznym, logistyce oraz systemach komunikacyjnych (np. przygotowywanie specjalnych harmonogramów). Z tego powodu od lat toczą się dyskusje na szczeblu politycznym dotyczące zniesienia zmian czasu, jednak dotychczas nie doprowadziły one do wprowadzenia jednolitych rozwiązań.
Bibliografia:
- Rzeczpospolita Polska. (2022). Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. poz. 539).
- Rishi, M., Ahmed, O., Barrantes Perez, J. i in. (2020). Czas letni: stanowisko Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu. J Clin Sleep Med 16 , 1781–1784 . doi:10.5664/jcsm.8780
Polsat News
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej