Jest w napojach i batonach "bez cukru". Naukowcy ostrzegają

Ciekawostki

Coraz więcej badań podważa bezpieczeństwo popularnych zamienników cukru. Najnowszy przegląd opublikowany 11 stycznia 2026 r. na łamach "Annual Review of Medicine" zwraca uwagę na rosnącą liczbę dowodów łączących wysokie stężenie erytrolu z większym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych.

Dłoń otwierająca puszkę napoju.
iStock
Erytrol w napojach i produktach bez cukru budzi obawy naukowców

Równolegle eksperymenty prowadzone m.in. na Uniwersytecie Kolorado (USA) sugerują, że substancja ta może wpływać na komórki naczyń krwionośnych i barierę krew-mózg. Erytrol obecny w napojach, batonach proteinowych i produktach "bez cukru" przez lata uchodził za bezpieczną alternatywę. Dziś naukowcy apelują o ostrożność i dalsze, pogłębione analizy jego długoterminowego wpływu na zdrowie. 

Słodziki pod lupą naukowców 

Autorzy wspomnianego przeglądu podsumowali rosnącą liczbę badań łączących wysokie stężenie erytrolu we krwi ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia problemów sercowo-naczyniowych. Przeanalizowano sto źródeł, w tym badania, wcześniejsze analizy czy dane statyczne WHO.

 

ZOBACZ: Nie wystawiaj jedzenia na balkon. Powód jest poważniejszy niż się wydaje

 

Do tej pory obserwacje wykazywały, że osoby z najwyższymi poziomami omawianego słodzika miały nawet ok. dwukrotnie wyższe ryzyko wystąpienia stanów nagłych, takich jak zawał czy udar. Choć nie ma jeszcze jednoznacznych dowodów, skala zjawiska po raz kolejny zwróciła uwagę środowiska medycznego. 

Co się dzieje w naczyniach krwionośnych, gdy spożywa się dużo erytrolu? 

Szczególnie niepokojące wyniki przyniosły eksperymenty przeprowadzone na Uniwersytecie Kolorado oraz podobne, które odbyły się w Klinice Cleveland. Naukowcy badali wpływ erytrolu na komórki, które tworzą barierę krew-mózg, czyli kluczowy system ochronny oddzielający mózg od potencjalnie szkodliwych substancji krążących we krwi. W warunkach laboratoryjnych zaobserwowano oznaki uszkodzeń wspomnianej struktury oraz stresu oksydacyjnego.

 

Erytrol, słodzik obecny w produktach iStock
Erytrol, słodzik obecny w produktach "bez cukru", budzi obawy naukowców

Badacze wskazali, że erytrol zwiększał produkcję wolnych rodników i jednocześnie osłabiał naturalne mechanizmy antyoksydacyjne komórek. Taki podwójny efekt może sprzyjać procesom prowadzącym do zakrzepów. Jak powiedział współautor badania, dr W.H. Wilson Tang: - Badania te budzą pewne obawy, że standardowa porcja żywności lub napoju słodzonego erytrytolem może silnie stymulować bezpośredni efekt tworzenia skrzepu. 

Zakłócona równowaga w organizmie 

Kolejnym elementem układanki okazał się wpływ słodzika na regulację napięcia naczyń krwionośnych. Prawidłowy przepływ krwi zależy od delikatnej równowagi między tlenkiem azotu (rozszerza naczynia krwionośne) a endoteliną-1 (zwęża je). W badaniu wykazano, że erytrol obniżał poziom tlenku azotu i jednocześnie podnosił stężenie endoteliny-1.

 

ZOBACZ: Miód, który pokonał armię. Występuje tylko w dwóch miejscach

 

Ta zmiana może sprzyjać utrzymywaniu się naczyń w stanie zwężenia, co ogranicza dopływ tlenu i składników odżywczych do mózgu. Jest to jeden z mechanizmów leżących u podstaw udaru niedokrwiennego, wywoływanego przez skrzep blokujący naczynie. 

Naturalny, ale czy na pewno obojętny? 

Erytrol jest alkoholem cukrowym, naturalnie występującym w niewielkich ilościach w organizmie człowieka. W przeciwieństwie do sztucznych słodzików, takich jak sukraloza czy aspartam, przez lata uchodził za szczególnie bezpieczny. Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz amerykańska FDA dopuściły go do stosowania w żywności.

 

Jego popularność wynika przede wszystkim z faktu, że daje ok. 80 proc. słodkości cukru i nie powoduje gwałtownych skoków glukozy we krwi. Dlatego stał się podstawą wielu produktów reklamowanych w kategoriach fit i keto. Nowe badania pokazują jednak, że nawet substancje postrzegane jako naturalne mogą wywoływać skutki uboczne widoczne dopiero po kilku latach. 

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

red. / polsatnews.pl
Czytaj więcej

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Przeczytaj koniecznie