Gdzie mieszkają najstarsi Europejczycy? Dane pokazują wyraźny podział

Najnowsze badanie opublikowane w 2026 r. w Nature Communications pokazuje, że odpowiedź jest bardziej złożona, niż się wydaje. Analiza 450 regionów Europy Zachodniej z lat 1992-2019 ujawnia bowiem, że nie istnieje jeden wspólny trend, lecz mamy do czynienia z wyraźnym podziałem kontynentu na obszary, na których wciąż "wydłuża się" życie oraz te, gdzie postęp niemal się zatrzymał. 

Jak długo żyją Europejczycy na zachodzie kontynentu? 

Autorzy badania opublikowanego w Nature Communications przeanalizowali dane demograficzne i statystyki zgonów z 13 krajów Europy Zachodniej, obejmujące blisko 400 mln mieszkańców. Zharmonizowane dane (tzn. pochodzące z różnych źródeł, od spisów powszechnych aż do rejestrów administracyjnych) z lat 1992-2019 pozwoliły obliczyć roczne tempo wzrostu długości życia w 450 różnych regionach.

 

ZOBACZ: Geny czy styl życia? Nowe badania zmieniają spojrzenie na długowieczność

 

Należy jednak wyraźnie rozgraniczyć kraj i region w kontekście tego badania. 

 

Kraj odnosi się do całości państwa - te dane to po prostu uśrednione wartości z całego terytorium, co oznacza, że mogą dosłownie maskować różnice wewnętrzne, np. odmienną sytuację zdrowotną czy demograficzną. Regionem określono mniejszy obszar demograficzny w ramach kraju, np. prowincję, kanton lub departament.

 

I to właśnie struktura regionalna decyduje o realnej sytuacji. 

 

Wnioski są jednoznaczne - w "najlepszych" regionach długość życia nadal rośnie o ok. 2,5 miesiąca rocznie u mężczyzn i 1,5 miesiąca u kobiet w tempie porównywalnym z poprzednimi dekadami.

 

W 2019 r. w czołowych regionach północnych Włoszech, Szwajcarii czy Hiszpanii mężczyźni dożywali średnio 83 lat, a kobiety nawet 87. 

 

ZOBACZ: Sąsiedztwo może przyspieszać proces starzenia. Naukowcy wyjaśniają

 

W badaniu wyraźnie wybijają się trzy regiony, w których istnieje największa oczekiwana długość życia: 

• Północne Włochy - Lombardia i Emilia-Romania 
• Szwajcaria - regiony przygraniczne 
• Hiszpania - Kraj Basków, Nawarra i La Rioja 

Europa dwóch prędkości 

W latach 90. i na początku XXI wieku regiony o niższej długości życia szybko nadrabiały dystans do liderów. Jednak od 2005 r. pojawiła się nie tylko stagnacja, ale też zahamowanie wzrostu długości życia w części regionów, m.in.: 

• we wschodnich Niemczech 
• Walonii 
• Belgii 

ZOBACZ: Żyją dłużej i starzeją się wolniej. Naukowcy badają fenomen

 

Autorzy wskazują, że kluczową rolę odgrywa śmiertelność w wieku 55-74 lat. To właśnie w tej grupie wiekowej istnieje największe ryzyko zgonów. Czynniki takie jak alkohol, palenie tytoniu, nieprawidłowa dieta czy nierówności społeczno-ekonomiczne mogły przyczynić się do tej zmiany. Wniosek, na który zwracają uwagę badacze jest prosty: Europa przestała się starzeć równomiernie. 

Jak wypada Polska na tle Europy? 

Według danych Eurostatu mediana wieku w Polsce wzrosła do 43 lat (stan na styczeń 2024), co oznacza, że połowa społeczeństwa ma więcej, a połowa mniej. To poniżej średniej UE, która wynosi 44,7. W Polsce rośnie odsetek osób w wieku 65 lat i więcej (ok. 20,6 proc.), co stawia kraj w środku europejskich statystyk, ale pokazuje wyraźne starzenie się populacji. 

 

Na poziomie regionalnym dane GUS pokazują znaczne różnice. Najkorzystniejsza jest struktura województwa pomorskiego, mediana to ok. 42 lata i ok. 19 proc. osób 65+. Podobnie wygląda to w:  

• Małopolsce 
• Wielkopolsce 

ZOBACZ: Seniorzy, którzy chodzą do kościoła, czują się inaczej. Ustalenia naukowców

 

Z kolei najwyższe mediany wieku, osiągające ok. 45 lat, odnotowuje się w województwach takich jak opolskie, łódzkie czy świętokrzyskie. To dobrze odzwierciedla zarówno migracje młodych ludzi do dużych miast, jak i różnice w rynku pracy czy strukturze demograficznej. 

 

Polsat News

 

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni

Czytaj więcej