Kiedyś rarytas, dziś niemal zapomniane. Ten przysmak PRL-u to bomba witamin
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu były codziennością w polskich kuchniach, dziś wielu omija je szerokim łukiem. Podroby, bo o nich mowa, kojarzą się głównie z czasami PRL-u. Tymczasem specjaliści od lat podkreślają, że to jedne z najbardziej skoncentrowanych źródeł witamin i minerałów w diecie.

- Podroby, niegdyś popularne w PRL-u ze względu na deficyt mięsa, dziś wracają do łask jako odżywczy i historyczny element diety
- Prawie wszystkie części zwierzęcia, od wątrób po jelita, są spożywane i cenne odżywczo, dostarczając białka, witamin i minerałów
- Wątroba jest "superfoodem" ze względu na witaminę A, ale wszystkie podroby należy spożywać z umiarem ze względu na cholesterol
- Niedoceniane płuca są niskokaloryczne, bogate w białko i kolagen, idealne dla osób dbających o linię, a ich przyrządzenie jest proste
W realiach PRL-u mięso było towarem deficytowym, dostępnym na kartki. Podroby stanowiły tańszą i łatwiej dostępną alternatywę, która pozwalała przygotować sycące posiłki.
Podroby mają swoją historię. Dziś z powrotem wracają do łask
Dla wielu podroby są symbolem kuchni minionej epoki, podroby od wieków stanowiły ważny element diety w różnych kulturach. Już w starożytnym Egipcie spożywano wątroby, serca i nerki, a część organów miała także znaczenie rytualne. W średniowiecznej Europie pasztety trafiały na stoły szlachty, podczas gdy pozostałe części: jelita, płuca czy żołądki, wykorzystywano w kuchni ludowej.
iStockW XX wieku, szczególnie w okresach wojen i kryzysów, ich znaczenie jeszcze wzrosło. Były tanie, łatwo dostępne i bardzo odżywcze. Obecnie, wraz z rosnącą świadomością żywieniową, ponownie interesują dietetyków i szefów kuchni, a w restauracjach fine dining pojawiają się w nowoczesnych wariantach.
Co dziś zaliczamy do podrobów?
Według danych przywoływanych w publikacji dotyczącej produkcji i spożycia mięsa w Polsce na tle UE i świata (A. Zielińska-Chmielewska), przeciętny Polak spożywa rocznie około 35 kg podrobów.
W sklepach wciąż można znaleźć szeroki wybór tego typu produktów. Najczęściej są to:
- wątroby,
- serca,
- nerki (cynaderki),
- płuca
- czy mózg.
ZOBACZ: Myślisz, że wszystkie jajka są tak samo zdrowe? Naukowcy zbadali różnice
W kuchni wykorzystuje się również żołądki i jelita, a czasem elementy głowy i kończyn: ozory, policzki czy uszy. Rzadziej spotyka się grasicę czy jądra, a także produkty krwawe, takie jak krew i szpik.
Wątroba jest uznawana za "superfood"
Podroby należą do produktów o bardzo wysokiej gęstości odżywczej. Według literatury naukowej dostarczają:
- pełnowartościowego białka,
- witamin z grupy B (zwłaszcza B12),
- łatwo przyswajalnego żelaza hemowego,
- cynku,
- fosforu
- i miedzi.
ZOBACZ: Nie wystawiaj jedzenia na balkon. Powód jest poważniejszy niż się wydaje
Wątroba wyróżnia się szczególnie wysoką zawartością witaminy A, przez co uznawana jest za "superfood", natomiast serca i nerki są dobrym źródłem witamin wspierających układ nerwowy i krwiotwórczy. Badania podkreślają jednocześnie, że ze względu na obecność cholesterolu podroby powinny pojawiać się w diecie z umiarem, jako element zróżnicowanego jadłospisu.
Niedoceniane płuca. Są lekkie i sycące
Wśród podrobów szczególnie rzadko wybierane są płuca. A szkoda, bo są niskokaloryczne (100 g dostarcza około 90-120 kcal) – i zawierają 15-20 g białka, przy niewielkiej ilości tłuszczu (2-5 g). Dzięki temu mogą sprawdzić się w diecie osób, które chcą ograniczyć kaloryczność posiłków bez rezygnacji z sytości.
Płuca dostarczają witamin:
- B2,
- B3,
- B6
- i B12
- a także żelaza,
- fosforu,
- miedzi,
- cynku
- i selenu.
Zawarty w nich kolagen i elastyna odgrywają rolę w utrzymaniu sprawnych stawów i elastyczności tkanek.
Prosty sposób na duszone płuca wieprzowe
Przygotowanie dania z płuc nie jest skomplikowane. Około 500 g płuc należy pokroić na mniejsze kawałki. Na maśle podsmażyć cebulę i czosnek, dodać mięso, przyprawić solą, pieprzem i ziołami, a następnie zalać wodą. Całość dusić pod przykryciem przez 30–40 minut. Na koniec doprawić do smaku octem lub sokiem z cytryny. Najlepiej podawać z ziemniakami lub kaszą.
Bibliografia:
- Fuerniss, Hannah F et al. "Nutrient Analysis of Raw United States Beef Offal Items" Nutrients vol. 16,18 3104. 14 Sep. 2024, doi:10.3390/nu16183104
- van Heerden, S.M., Morey, L. "Nutrient content of South African C2 beef offal". Food Measure 8, 249–258, 2014. doi:10.1007/s11694-014-9198-z
- Zielińska-Chmielewska, Anna. "Produkcja i spożycie mięsa w Polsce na tle UE i świata w latach 2000–2022. Tendencje i zmiany." Przegląd Zachodni, no. 1–2, 2023, pp. 213–236. doi:10.60972/PZ.2023.1.2.213
Polsat News
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej