Myślisz, że wszystkie jajka są tak samo zdrowe? Naukowcy zbadali różnice
Jajka od lat uchodzą za jeden z najbardziej uniwersalnych produktów w kuchni. Są sycące, łatwe w przygotowaniu i dostarczają pełnowartościowego białka. Nic dziwnego, że trafiają na talerze sportowców, rodzin z dziećmi i osób dbających o dietę. Jednak czy każde jajko ma taką samą wartość odżywczą?
Na sklepowych półkach wybór jest duży (od jaj z chowu klatkowego po ekologiczne), choć różnice między nimi nie są rewolucyjne, badania potwierdzają, że w drobnych aspektach mogą mieć znaczenie.
Dlaczego jajka różnią się między sobą?
W Polsce każde jajko musi być oznaczone kodami producenta, zaczynającymi się od cyfry 0-3, która informuje o sposobie chowu kury. Wynika to z trzech poziomów przepisów: unijnych dyrektyw, wymogów technicznych oraz polskich zasad nadawania numerów weterynaryjnych.
Główny Inspektorat Sanitarny wyjaśniał to na swoich mediach społecznościowych:
- X - sposób chowu
- PL - oznaczenie pochodzenia kraju
- YY - kod województwa
- ZZ - kod powiatu
- W - kod hodowcy
- QQ - kod działalności zakładu
Sposoby chowu kury w Polsce dzieli się na cztery podstawowe kategorie:
- 0 - chów ekologiczny
- 1 - wolny wybieg
- 2 - chów ściółkowy
- 3 - chów klatkowy
Kalorie i skład jaj pod lupą
Jedno średniej wielkości jajko dostarcza około 75 kcal, pełnowartościowego białka o korzystnym składzie aminokwasowym oraz tłuszczów zawartych głównie w żółtku.
Jest także źródłem witamin, m.in. A, D, E oraz witamin z grupy B, a także składników mineralnych, takich jak fosfor, żelazo, cynk, sód i potas.
Jajka ekologiczne kontra konwencjonalne
Badania opublikowane w czasopiśmie Molecules (2020) wykorzystujące analizę NMR (jądrowy rezonans magnetyczny) wykazały, że jajka ekologiczne (oznaczone nr. 0) maja nieco inny profil metabolitów niż konwencjonalne (pochodzące z przemysłowych hodowli, najczęściej oznaczone cyframi 2 lub 3).
W żółtkach jaj ekologicznych stwierdzono wyższe poziomy glukozy i niektórych aminokwasów, co może wpłynąć na ich wartość odżywczą, szczególnie w przypadku dzieci i młodzieży.
ZOBACZ: Czy trzeba myć jajka? Eksperci przestrzegają przed jednym błędem
Z kolei jaja konwencjonalne wykazały większą wartość fosfolipidów. Tak różne składy sugerują, że w zależności od kategorii, jajka mogą odpowiadać różnym potrzebom żywieniowym.
Co to oznacza? Jajka ekologiczne mają nieco więcej "budulca" dla organizmu (aminokwasy), a konwencjonalne trochę więcej składników tłuszczowych ważnych m.in. dla pracy komórek i mózgu. W praktyce są to drobne różnice.
Jajka wzbogacone w omega-3
Zauważalne różnice dotyczą jednak tzw. jajek wzbogaconych w kwasy tłuszczowe omega-3. Badania porównawcze sprzed kilkunastu lat, które pojawiły się na łamach American Journal of Clinical Nutrition (1995) wskazały, że ich żółtka mogą zawierać większe ilości kwasów omega-3 (ALA, DHA) niż tradycyjne jajka lub nawet te ekologiczne.
W dwutygodniowym eksperymencie u uczestników jedzących jaja od kur karmionych paszą z siemieniem lnianym odnotowano wyraźny wzrost poziomu kwasów omega-3 i DHA oraz korzystniejszy stosunek omega-3 do omega-6 we krwi.
Należy jednak zaznaczyć, że różnice w zawartości składników odżywczych zależą bardziej od kurzej diety niż samego faktu, czy może ona swobodnie spacerować.
Jajka z wolnego wybiegu. Więcej witaminy D
Oczywiście można znaleźć wyjątki. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Nutrition (2014), wykazano, że kury mające dostęp do naturalnego światła słonecznego znosiły jaja o wyższej zawartości witaminy D niż kury utrzymywane wyłącznie w zamkniętych pomieszczeniach.
ZOBACZ: Wystarczy łyżeczka dziennie. Wzmacnia serce i obniża poziom cukru
Dodatkowo badania przeprowadzone w Polsce i opublikowane w "Acta Scientiarum Polonorum Technologia Alimentaria" (2020) pokazały, że w jajach ekologicznych notowano wyższą zawartość sodu i potasu w porównaniu z jajami klatkowymi, przy jednoczesnym bardzo zbliżonym poziomie pozostałych składników odżywczych.
Co wobec tego wybrać na co dzień?
Dla większości osób jajka pozostają wartościowym elementem zdrowej diety bez względu na system chowu. Z punktu widzenia składu odżywczego różnice są subtelne.
Jak podsumowała Jess Degore, dietetyczka z Pittsburga (USA) i właścicielka serwisu Dietitian Jess Nutrition, zajmującego się tematyką zdrowego odżywania, "większość różnic w wartościach odżywczych między różnymi rodzajami jaj jest minimalna, więc nie sądzę, żeby decyzja ta była powodem do stresu. Zamiast tego wybierz to, co najlepiej odpowiada twoim preferencjom" - przytacza wypowiedź Fox News.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej