Ceny skupu porzeczek niższe niż koszty utrzymania plantacji
Ceny skupu porzeczek dochodzą już do 25 groszy za kilogram i nie pokrywają kosztów utrzymania plantacji. Zdaniem plantatorów, polska może stracić pozycję potentata na rynku porzeczkowym.
- Według wyliczeń, do utrzymania opłacalności cena kilograma porzeczki w skupie powinna być na poziomie 1,85 złotego. Wiele osób kilka lat temu zainwestowało w sadzonki, przygotowanie gruntów, czasem w zakup specjalistycznego sprzętu. Teraz godzą się na warunki skupu, bo po prostu nie mają innego wyjścia - mówi sadownik Stanisław Trzonkowski.
Polska liderem rynku
Polska jest światowym liderem w produkcji czarnej porzeczki. W naszym kraju zbiera się ponad połowę porzeczki w skali całego świata. Powierzchnia uprawy w 2015 r. wyniosła 36 tys. ha, w 2016 r. - 35 tys. ha w 2017 r - 30 tys. ha.
Problemem polskiego rynku porzeczki jest jego rozdrobnienie. Zaledwie pięć procent plantatorów gospodaruje na powierzchni większej niż pięć hektarów. Dla zdecydowanej większości sadowników uprawa porzeczki jest dodatkowym źródłem dochodu i z tego powodu godzą się na warunki dyktowane przez skupujących. - Cykl życia plantacji to 8-10 lat. Przez pierwsze dwa lata roślina nie plonuje. Co roku około 15 proc. plantacji trzeba zastąpić nowymi nasadzeniami. W tej chwili, kiedy ceny są o około 1,7 złotego za kilogram poniżej opłacalnego poziomu, sadownicy stopniowo ograniczają uprawy. Jeszcze kilka lat takiego rabunkowego traktowania polskich sadowników, a porzeczkę będą uprawiać tylko ci, którzy będą do tego zmuszeni i pasjonaci. Ale to nie znaczy, że w świecie zmniejszy się popyt na porzeczkę. Nasze miejsce zajmą Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini, bo z czegoś te 16 tysięcy ton koncentratu oraz mrożonki, których na początku roku już chyba nie było, trzeba będzie wyprodukować" - uważa plantator Wiesław Błocki.
Produkcja nieopłacalna od lat
W ocenie Błockiego, w chwili obecnej podobna sytuacja panuje w produkcji malin i wiśni, a na osiągnięcie zysków mogą liczyć jedynie producenci borówki amerykańskiej.
Według danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, produkcja czarnych porzeczek od kilku lat jest nieopłacalna. W 2015 r. średnia cena skupu wyniosła 0,55 zł/kg, w 2016 r. - 0,60 zł/kg, a w 2017 - 1,1 zł/kg. Szansę na utrzymanie się mają jedynie większe i lepiej zorganizowane plantacje, gdzie do zbioru wykorzystywane są nowoczesne kombajny.
Owoce te w 90 proc. przeznaczone są do przetwórstwa, głównie na soki i dżemy.
W opinii ekspertów, wzrost konsumpcji bezpośredniej czarnych porzeczek jest mało realny wobec rosnącego popytu na inne owoce: borówki amerykańskie, maliny czy jeżyny.
PAP
Czytaj więcej
Komentarze