Zapach łap to podstawa komunikacji niedźwiedzi. Rozszyfrowana tajemnica ich "tańca"

Technologie
Zapach łap to podstawa komunikacji niedźwiedzi. Rozszyfrowana tajemnica ich "tańca"
pixabay.com

Niedźwiedzie porozumiewają się za pomocą zapachu łap, zostawiając go na ścieżkach, którymi wędrują - wykazały nowe badania z udziałem Polaków, opublikowane w piśmie "Scientific Reports". Dla zwierząt zajmujących duże areały osobnicze jest to ważny sposób wymiany informacji z sąsiadami.

Charakterystyczny chód, określany też "niedźwiedzim tańcem" czy "chodem kowboja", obserwowano już na długo przed odkryciem Ameryki, czego dowodzi taniec naśladujący taki sposób poruszania się, będący ważnym elementem wiosennych ceremonii Indian z plemienia Ute.

 

Ślad łapy wizytówka niedźwiedzia

 

Podstawy tego tajemniczego zachowania niedźwiedzi wyjaśniają badania międzynarodowego zespołu pod kierunkiem naukowców z Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie i Estación Biológica de Doñana CSIC w Sewilli. Wyniki przedstawili w czasopiśmie "Scientific Reports".

 

Wszystko zaczęło się w momencie, w którym naukowcy zaobserwowali niedźwiedzie używające stale tej samej ścieżki i stąpające dokładnie w te same odciski łap.

 

- W tym wysoce zrytualizowanym zachowaniu niedźwiedzie, jeden po drugim, energicznie wciskają łapy w ziemię dokładnie w te same, wyraźnie widoczne dołki, podążając taką "wyciśniętą" ścieżką i obwąchując przy tym ślady pozostawione przez poprzedników - powiedział Filip Zięba z Tatrzańskiego Parku Narodowego.

 

Znakują ścieżkę tak samo jak mrówki

 

- Dotyczy to zwłaszcza samców. To zachęciło nas do głębszego zbadania znaczenia takiego zachowania - dodał członek hiszpańskiego zespołu biorącego udział w pracach badawczych, dr Javier Naves.

 

- Świat zapachów jest niezwykle bogaty i ciągle jeszcze mało poznany. Odpowiedni sposób zebrania zapachu od niedźwiedzia stanowił duże wyzwanie - opowiada liderka badania, dr Agnieszka Sergiel z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Po kilku próbach, przy użyciu patyczków z bawełnianą końcówką i drewnianym trzonkiem, naukowcy zdołali pobrać zapach niedźwiedzich łap i przeanalizowali go za pomocą chromatografii gazowej. Wyróżnili oni aż 26 specyficznych substancji lotnych, z których sześć występowało tylko u samców.

 

Jedną z takich "samczych" substancji okazał się być cembrenoid, który jest feromonem używanym przez niektóre gatunki mrówek i termitów do znakowania ścieżek, i który ma też znaczenie w rozpoznawaniu się poszczególnych osobników.

 

- W skórze łap niedźwiedzi znaleźliśmy duże gruczoły, które podczas tarcia mogą uwalniać wydzielinę. To wyjaśnia, dlaczego niedźwiedzie poruszają się w ten charakterystyczny sposób w trakcie znakowania ścieżek - dodaje dr Sergiel.

 

Ścieżka zapachowa narzędziem komunikacji

 

Wiele gatunków ssaków komunikuje się za pomocą zapachów. W przypadku niedźwiedzi, większość gatunków zajmuje bardzo duże areały osobnicze. Nie są to jednak zwierzęta terytorialne i większość czasu spędzają samotnie.

 

- Za pomocą takich ścieżek zapachowych niedźwiedzie mogą wymieniać informacje i dzięki temu wiedzieć, kto jest w pobliżu, kogo należy unikać, a z kim bardzo chciałyby się spotkać. Nasze badania stanowią przyczynek do poznania ewolucji i ekologii komunikacji u ssaków - wyjaśnia dr Nuria Selva, członek zespołu z Instytutu Ochrony Przyrody PAN.

 

 

Badania przeprowadzono m.in. ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i Narodowego Centrum Nauki. Wyniki opublikowano w artykule pt. "Histological, chemical and behavioural evidence of pedal communication in brown bears" (DOI: 10.1038/s41598-017-01136-1).

 

PAP - Nauka w Polsce, polsatnews.pl

hlk/

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Komentarze