Kleszcze wybierają konkretne grupy krwi. Naukowcy wskazali "faworytów"
To nie przypadek, że jedni znają kleszcze tylko z opowieści, podczas gdy inni każdego spaceru przynoszą ich na ciele co najmniej kilka. Badania sugerują, że pasożyty te mogą preferować określone grupy krwi.
- Naukowcy z Masaryk University potwierdzili w badaniach laboratoryjnych preferencje kleszczy do grupy krwi A
- Skuteczną ochronę przed kleszczami zapewniają repelenty i szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu
- Mroźne zimy nie eliminują kleszczy, a łagodne warunki sprzyjają ich aktywności
Dla wielu osób zaskoczeniem może być, że kleszcze nie spadają z traw i krzewów wprost na ciało. Jak wyjaśniają badacze z University of Bristol - są przyciągane przez pole elektrostatyczne organizmów żywicieli. Na jednych organizmach pozostają jednak chętniej niż na innych. Wszystko wskazuje na to, że kleszcze zdecydowanie bardziej wolą grupę krwi A, a najmniej B.
Grupy krwi, którą uwielbiają kleszcze
Naukowcy z Masaryk University w czeskim Brnie postanowili sprawdzić, czy kleszcze preferują określone grupy krwi żywicieli. W tym celu zebrano w miejscowości Ruda w pobliżu Zbiornika Brno minfy kleszczy z gatunku Ixodes ricinus.
ZOBACZ: Wiosna przyciąga do lasów, ale eksperci ostrzegają. Warto wystrzegać się jednej rzeczy
Preferencje pajęczaków zbadano z użyciem szalek Petriego, czyli popularnych, okrągłych pojemników laboratoryjnych. Próbki krwi z palca pobrane od zdrowych osób nanoszono w jednakowej odległości, a nimfę umieszczano w centrum. Określano, którą kroplę krwi wybierze na początku testu oraz gdzie przemieści się po 1-2 minutach.
- Pierwszą grupą krwi, którą kleszcz wybrał (w momencie t=0), była najczęściej grupa A (36 proc.), następnie grupa 0 (32 proc.), AB (17 proc.), a następnie grupa B (15 proc.) - wyjaśniają badacze z Masaryk University w swojej pracy.
PixabayBadanie miało charakter kontrolowany, czyli eliminowano inne czynniki, takie jak zapach czy temperatura ciała, skupiając się wyłącznie na chemicznych właściwościach krwi. Zaobserwowane różnice mogą wynikać z obecności określonych antygenów wpływających na atrakcyjność żywiciela.
Jak chronić się przed kleszczami?
Mimo że kleszcze preferują wyraźnie grupę krwi A oraz 0, nie znaczy to, że osoby z grupą AB i B mogą czuć się bezpiecznie podczas spacerów po łąkach. Każdy powinien stosować metody chroniące przed atakiem tych pasożytów. Podstawą pozostają repelenty, czyli preparaty odstraszające.
ZOBACZ: "Zmutowane kleszcze" w Rosji. Naukowcy chcą opracować szczepionkę
Warto również rozważyć szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Skuteczność pełnego schematu, składającego się z trzech dawek, przekracza 98 proc. Ale już jedna szczepionka daje duża ochronę - na poziomie 90 proc.
Dodatkowe środki ochrony to także:
- noszenie jasnej odzieży, na której łatwiej zauważyć kleszcza i go usunąć nim zdąży się wkłuć w ciało
- zakrywanie nóg i ramion
- dokładna kontrola ciała po powrocie z terenów zielonych
Mroźna zima niegroźna jest kleszczom
Panuje powszechne przekonanie, że mrozy eliminują kleszcze. To jednak mit. Pajęczaki wykazują szereg mechanizmów adaptacyjnych do przetrwania w warunkach zimowych. Samice składają nawet 20 tysięcy jaj, co nieco zwiększa szanse przetrwania gatunku mimo niesprzyjających warunków.
ZOBACZ: To pierwszy taki przypadek w Polsce. Nowy, groźny patogen wykryty u kleszczy
Łagodne zimy w połączeniu z dużą wilgotnością sprzyjają "przeżywalności" kleszczy i wydłużają sezon ich aktywności.
Bibliografia:
- England, S. J., Lihou, K., & Robert, D. (2023). Static electricity passively attracts ticks onto hosts. Current biology : CB, 33(14), 3041–3047.e4. DOI: 10.1016/j.cub.2023.06.021
- Žákovská, A., Janeček, J., Nejezchlebová, H., & Kučerová, H. L. (2018). Pilot study of Ixodes ricinus ticks preference for human ABO blood groups using a simple in vitro method. Annals of agricultural and environmental medicine : AAEM, 25(2), 326–328. DOI: 10.26444/aaem/85167
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej