Domowy kot a rak piersi. Ustalenia naukowców mogą otworzyć drogę do nowych terapii

Projekt - zrealizowany przez naukowców z Wellcome Sanger Institute, Ontario Veterinary College oraz University of Bern - opublikowany 19 lutego 2026 r. w czasopiśmie "Science" po raz pierwszy na taką skalę porównał zmiany genetyczne w kocich guzach ze zmianami, które obserwuje się u ludzi. Wyniki wskazują na istotne podobieństwa biologiczne, które mogą mieć znaczenie dla dalszych badań nad nowotworami. 

Przełomowe badania na niemal 500 kotach 

Opublikowane niedawno badanie opiera się o przeanalizowany materiał genetyczny z próbek nowotworów 13 różnych typów, pobranych od niemal 500 kotów z pięciu krajów. Po raz pierwszy na taką skalę zmapowano mutacje w genach powiązanych z rozwojem raka u kotów.

ZOBACZ: Kominek może słono kosztować. Od stycznia kontrole, posypią się mandaty

Badacze skupili się na ok. tysiącu genów znanych z udziału w ludzkich nowotworach, porównując zmiany w guzach i zdrowych tkankach. Powstała w ten sposób unikalna baza danych ma być otwartym źródłem dla kolejnych projektów z zakresu onkologii.  

Rak gruczołu mlekowego a ludzki rak piersi 

Szczególną uwagę zwrócił rak gruczołu mlekowego u kotów, choroba agresywna i często występująca, która swym przebiegiem przypomina raka piersi u kobiet. Naukowcy wykazali, że kluczową rolę odgrywa tu gen FBXW7. Mutacje w nim stwierdzono w ponad połowie badanych kocich nowotworów. Co istotne, u ludzi zmiany w tym genie również wiążą się z gorszym rokowaniem raka piersi. 

Drugim często zmienionym genem był PIK3CA, obecny w 47 proc. przypadków kociego raka gruczołu mlekowego. To dokładnie ten sam gen, który bywa celem terapii inhibitorami PI3K u kobiet z rakiem piersi. Tak wyraźne podobieństwa sugerują, że mechanizmy, które "napędzają" chorobę mogą być wspólne dla obu gatunków.

Co więcej, w badaniach laboratoryjnych zaobserwowano, że niektóre leki chemioterapeutyczne działały skuteczniej w guzach w mutacją FBXW7. Choć wymaga to dalszych badań klinicznych, wyniki te mogą mieć znaczenie dla rozwoju terapii w weterynarii oraz badań nad rakiem u ludzi. 

iStock

Bailey Francis, współautorka badania z Instytutu Wellcome Sanger jest zdania, że analiza "może pomóc ekspertom w dziedzinie weterynarii, a także tym, którzy badają nowotwory u ludzi, pokazując, że przepływ wiedzy i danych między różnymi dyscyplinami przynosi korzyści nam wszystkim".

Wspólne środowisko i ryzyko? 

Autorzy podkreślają, że koty domowe żyją w tym samym środowisku co ich ludzcy towarzysze, oddychają tym samym powietrzem, mają kontakt z tymi samymi zanieczyszczeniami czy chemikaliami obecnymi w domu. To oznacza, że niektóre czynniki ryzyka związane z nowotworami mogą być wspólne. 

Jedna Medycyna, czyli wspólna przyszłość terapii 

Badanie wpisuje się w koncepcję tzw. One Medicine, czyli zintegrowanego podejścia do zdrowia ludzi i zwierząt. Zakłada ono dwukierunkowy przepływ wiedzy między weterynarią a medycyną. Informacje z badań klinicznych prowadzonych u kotów mogą wspierać rozwój terapii dla ludzi i odwrotnie.

ZOBACZ: Przełomowe badania dotyczące poważnej choroby. "Nowe podejście terapeutyczne"

Dr Louise Van Der Weyden, główna autorka badania podkreśliła, że "to jeden z największych dotychczasowych osiągnięć w onkologii kotów, który oznacza, że ​​genetyka nowotworów u kotów domowych nie jest już 'czarną skrzynką'. Możemy teraz podjąć kolejne kroki w kierunku precyzyjnej onkologii kotów, aby nadrobić zaległości w zakresie diagnostyki i terapii dostępnych dla psów chorych na raka, a w przyszłości także dla ludzi"

Bibliografia: 

1. Francis, Bailey A et al. The oncogenome of the domestic cat. Science (New York, N.Y.) vol. 391,6787 (2026): 793-799. doi:10.1126/science.ady6651 

Polsat News

Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni