Przyczynkiem do wystosowania pisma przez prezesa NRL Macieja Hamankiewicza była ubiegłotygodniowa decyzja Federalnej Komisji Handlu USA (czyli amerykańskiego urzędu ds. konkurencji) o tym, że producenci środków homeopatycznych wydawanych bez recepty będą mieli obowiązek wskazywania na opakowaniach tych produktów oświadczeń o braku dowodów lub wiarygodnych źródeł potwierdzających skuteczność terapeutyczną tych produktów.

 

Powodem tej decyzji było przekonanie, że dotychczasowe informacje na opakowaniach tych środków, odwołujące się do tradycyjnych teorii homeopatycznych jako podstawy do przyjęcia skuteczności tych produktów, wprowadzają konsumentów w błąd.

 

Polscy konsumenci i pacjenci zasługują na ochronę

 

Zdaniem samorządu lekarskiego również w Polsce należy dyskutować o produktach homeopatycznych i "możliwości wprowadzania pacjentów w błąd co do istnienia naukowych podstaw potwierdzających skuteczność terapeutyczną tych produktów".

 

"W mojej ocenie polscy konsumenci i pacjenci zasługują na ochronę przed wprowadzającymi w błąd praktykami, które nie wskazują na fakt, że produkty homeopatyczne nie posiadają naukowych dowodów potwierdzających ich skuteczność, a twierdzenia o ich skuteczności opierają się na powstałych w XVIII wieku teoriach, nieznajdujących uznania zdecydowanej większości środowisk naukowych" - zaznaczył Hamankiewicz.

 

Prezes NRL zwrócił się do Ministra Zdrowia i prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o podjęcie działań "zmierzających do zapewnienia polskim obywatelom odpowiedniej ochrony przed wykorzystywaniem ich niewiedzy na temat braku skuteczności produktów homeopatycznych poprzez zapewnienie, aby produkty o niepotwierdzonej naukowo skuteczności terapeutycznej opakowane były w sposób jednoznacznie wskazujący na ten fakt".

 

Krytyka stosowania homeopatii przez niektórych lekarzy

 

Samorząd lekarski już wcześniej zabierał głos w sprawie homeopatii. W stanowisku z 2008 r. NRL negatywnie oceniła stosowanie homeopatii przez niektórych lekarzy, a także organizowanie szkoleń w tej dziedzinie przez instytucje i organizacje mające sprawować pieczę nad prawidłowym wykonywaniem zawodów medycznych. Powołano się wówczas także na zapis kodeksu etyki lekarskiej mówiący o zakazie posługiwania się metodami uznanymi przez naukę za "bezwartościowe lub niezweryfikowanymi naukowo".

 

UOKiK uznał takie działania za praktykę naruszającą konkurencję i w 2011 r. nałożył na Naczelną Izbę Lekarską karę w wysokości blisko 50 tys. zł. W ocenie UOKiK, działania NIL mogły spowodować wycofywanie się lekarzy z przepisywania pacjentom produktów homeopatycznych na receptę, a tym samym wyeliminowanie tych środków z rynku.

 

Sąd Okręgowy w Warszawie w grudniu 2014 r. uchylił decyzję prezesa UOKiK o nałożeniu kary pieniężnej i zasądził od Urzędu na rzecz NIL zwrot kosztów procesu. UOKiK zaskarżył wyrok w całości, jednak w kwietniu tego roku Sąd Apelacyjny oddalił apelację Urzędu.

 

Sąd orzekł, że stanowisko samorządu lekarskiego nie jest zakazanym porozumieniem, którego celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku. Sąd wskazał, że stanowisko NRL nie stanowiło wiążącego zalecenia dotyczącego możliwości ordynowania produktów homeopatycznych.

 

Homeopatia, metoda wprowadzona w pierwszej połowie XIX wieku przez Samuela Hahnemanna, polega na - w uproszczeniu - leczeniu chorób mikroskopijnymi dawkami wysoce rozcieńczonych wybranych substancji. Według niego, substancje powodujące pewne symptomy u osób zdrowych powinny być podawane w rozcieńczonej formie pacjentom wykazującym podobne objawy.

 

PAP