Wybrane przez czeskiego kuratora Vita Havranka prace uwzględniają cztery okresy twórczości Mancuski. W łódzkim Muzeum będzie można zobaczyć m.in. zbiór martwych natur (które - jak zaznacza Havranek - powstały jako negatywna reakcja na spektakularny język sztuki lat 90.), grupę instalacji tekstowych unoszących się w przestrzeni, prace związane z problematyką narracji filmowej oraz instalację teatralną z okresu, kiedy artysta zajmował się zniekształceniami narracji scenicznej.

 

Projekt ekspozycji opiera się na symetrii i zamianie ścian dzielących przestrzeń na ich abstrakcyjne odpowiedniki, w czym nawiązuje do niektórych posunięć scenicznych Larsa von Triera. Havranek daje też widzowi możliwość odwiedzin w postkonceptualnej pracowni Mancuski, która zastąpiła klasyczne atelier artystyczne.

 

Czechosłowacki konceptualizm

 

Mancuska urodził się w Bratysławie w 1972 r., studiował w Pradze i USA, mieszkał w Berlinie. Zadebiutował w Pradze w 1990 roku, wraz z członkami kolektywu "Jeździec bez głowy". Jego działania były swobodnie powiązane z lokalną specyfiką czechosłowackiego konceptualizmu, który reprezentowali m.in. Stano Filko czy Jiri Kovanda.

 

Vit Havranek podkreśla w publikacji towarzyszącej wystawie, że Mancuska był zdania, iż tożsamość twórcza jest konstrukcją społeczno-kulturową. Stanowisko to było przeciwstawne do tradycyjnych surrealistycznych i romantyzujących podstaw sztuki czeskiej i słowackiej.

 

"W twórczości Mancuski wyraźnie zaznaczają się dwa kierunki. Z jednej strony artysta kontynuował postkonceptualną tradycję artystyczną, która komplikuje język (literacki, obrazu, przedstawienia teatralnego i filmu) w procesie narracji. Z drugiej, rosło jego zainteresowanie przekazywaniem często egzystencjalnych, rzeczywistych opowieścim - pisze Havranek.

 

Teoria sztuki w twórczości Mancuski

 

Zmarły w 2011 roku artysta zajmował się także działaniami na polu teorii sztuki. Zgodnie ze swoimi poglądami, realizując wystawy, instalacje i performance w różnych krajach świata, artysta starał się uchwycić charakter konkretnego miejsca i zgromadzone w nim doświadczenia historyczne.

 

Wystawa Jana Mancuski w łódzkim Muzeum Sztuki to pierwsza w Polsce retrospektywna ekspozycja tego twórcy. Będzie ją można oglądać do 24 kwietnia br.

 

PAP