Xymena Zaniewska od 1958 roku, przez 25 lat, była naczelnym scenografem w telewizji publicznej. Stworzyła kilkaset pamiętnych scenografii, m.in. do "Makbeta", "Szkoły żon", "Wizyty starszej pani", a także do programów rozrywkowych i innych produkcji telewizyjnych. Uznawana za twórczynię polskiej szkoły scenografii. Współpracowała z najwybitniejszymi reżyserami swoich czasów, m.in z Adamem Hanuszkiewiczem.

 

Po raz pierwszy scenografię dla Teatru Telewizji przygotowała w 1958 r. do spektaklu "Apollo z Bellac" właśnie w reżyserii Hanuszkiewicza.

 

- Oboje, i ja i Adam, byliśmy jak z tego wynika pionierami teatru telewizyjnego. "Apollo z Bellac" był realizowany w Pałacu Kultury i Nauki. Zastosowałam tam specjalne plansze fotograficzne, które zastąpiły typową scenografię. Chodziło bowiem o osiągnięcie efektu głębi, a ówczesne kamery nie dawały takiej możliwości. One dawały tylko jaką taką ostrość osobom czy przedmiotom położonym najbliżej. Wszystko co było dalej, zacierało się. I na tle tych plansz grali aktorzy - wspominała w jednym z wywiadów.

 

"Stawka większa niż szycie"

 

Zaniewska przygotowywała również scenografie do przedstawień teatralnych i operowych. Tworzyła również wystawy m.in. na Międzynarodowe Targi Poznańskie, później była autorką kolekcji mody prezentowanych także za granicą. Z telewizji odeszła w okresie stanu wojennego. Wróciła do niej na pewien czas w latach 90., kiedy była prowadzącą powstałego na podstawie jej pomysłu programu "Stawka większa niż szycie".

 

Wykładała również w  Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej  w Łodzi.

 

Niedawno ukazała się jej autobiograficzna książka "Xymena. Zapiski i rysunki". 3 lutego w Instytucie Teatralnym odbyło się spotkanie dotyczącej tej publikacji, ale bez udziału autorki.

 

Artystka była też zasłużona dla Warszawy - przez wiele lat działała na rzecz stołecznego zoo, pracowała także w biurze projektowym przy budowie Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (MDM).

  

e-teatr.pl, PAP