Ważna reforma wchodzi w życie. PIP zyska nowe uprawnienia
Od środy obowiązują nowe przepisy dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy. Reforma daje inspektorom możliwość doprowadzenia do przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w umowy o pracę. Zmiany mają zwiększyć ochronę pracowników, ale od miesięcy budzą sprzeciw części przedsiębiorców.
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy stanowi jeden z kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy. Jej głównym celem jest walka z tzw. śmieciowym zatrudnieniem oraz przypadkami, w których osoby formalnie pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych lub kontraktów B2B w rzeczywistości wykonują obowiązki charakterystyczne dla etatu.
Reforma PIP. Jakie nowe uprawnienia zyskali inspektorzy?
Jeżeli podczas kontroli inspektor stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów, w pierwszej kolejności nakaże usunięcie nieprawidłowości. Jeśli pracodawca nie zastosuje się do zaleceń, inspektor będzie mógł zwrócić się do okręgowego inspektora pracy o wydanie decyzji przekształcającej umowę cywilnoprawną lub kontrakt B2B w umowę o pracę.
Od takiej decyzji zarówno pracownik, jak i pracodawca będą mogli odwołać się do sądu pracy. Wniesienie odwołania wstrzyma wykonanie decyzji do czasu wydania prawomocnego wyroku.
Przepisy przewidują również możliwość zabezpieczenia roszczeń na czas postępowania. Oznacza to, że osoba objęta takim zabezpieczeniem będzie korzystać z ochrony przewidzianej przez prawo pracy, nawet jeśli formalnie pozostaje związana umową cywilnoprawną.
ZOBACZ: Wyniki matur 2026 już dziś. CKE opublikuje rezultaty egzaminów
Reforma PIP. Jak będą wyglądały nowe procedury?
Nowelizacja rozszerza również kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy w innych obszarach. Wprowadzona zostaje możliwość prowadzenia części kontroli zdalnie, a także szersza wymiana danych pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową.
Wzrastają także sankcje za naruszanie praw pracowniczych. Maksymalna wysokość grzywny nakładanej przez inspektorów została podwojona i wynosi obecnie 60 tys. zł.
Projekt nowych przepisów od początku wywoływał spór pomiędzy związkami zawodowymi a organizacjami przedsiębiorców. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekonywało, że zmiany mają przede wszystkim ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych i zapewnić pracownikom należną ochronę.
ZOBACZ: "Niech uklęknie w szczerym polu". Wicemarszałek Sejmu apeluje do Budanowa
Przedsiębiorcy argumentowali natomiast, że nowe przepisy zbyt mocno ingerują w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej i mogą prowadzić do przenoszenia rozstrzygnięć, które dotąd należały do sądów pracy, na administrację publiczną.
Na początku roku premier Donald Tusk zapowiadał wstrzymanie prac nad reformą, argumentując, że pierwotne rozwiązania dawały urzędnikom zbyt szerokie kompetencje.
Ostatecznie projekt został zmodyfikowany. Wzmocniono rolę sądów pracy przy rozstrzyganiu sporów dotyczących przekształcania umów, a ustawa została przyjęta przez rząd i uchwalona przez Sejm.
Reforma PIP. Nowy szef zapowiada kontrole
Na kilka dni przed wejściem reformy w życie stanowisko głównego inspektora pracy objął Janusz Krasoń, zastępując Marcina Staneckiego.
Nowy szef PIP zapowiedział, że każda osoba, która uważa, iż została bez swojej woli zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej lub kontraktu B2B mimo wykonywania obowiązków charakterystycznych dla etatu, może zwrócić się do Inspekcji o interwencję.
- Każdą skargę skrupulatnie sprawdzimy i rozstrzygniemy wszelkie wątpliwości - zapewnił Janusz Krasoń.
Czytaj więcej