Niemcy testują sposób na czyste miasto. Za śmieci można dostać atrakcyjne nagrody
Spacer po mieście i zbieranie śmieci w zamian za darmowy bilet do muzeum albo zniżkę do restauracji? Berlin właśnie wdrożył taki pomysł w życie. 14 maja 2026 r. niemiecka stolica uruchomiła pilotażowy program "BerlinPay", który ma zachęcić turystów do dbania o porządek i bardziej ekologicznych wyborów na co dzień.

Władze miasta przekonują, że problem odpadów staje się coraz poważniejszy, a tradycyjne kampanie edukacyjne nie przynoszą efektów. Dlatego Berlin postawił na coś bardziej namacalnego, czyli system korzyści, który ma zmienić nawyki mieszkańców i przyjezdnych.
Ordnung muss sein, czyli porządek musi być
Program BerlinPay wystartował jako pilotaż inspirowany podobnym rozwiązaniem z Kopenhagi (CopenPay z 2024 r.). Tamten eksperyment okazał się sporym sukcesem. Jak podaje AFP, w pierwszym miesiącu wzięło w nim udział 75 000 turystów, wynajem rowerów wzrósł o 29 proc., a mieszkańcy zebrali tony śmieci.
ZOBACZ: Śmieci przestaną być anonimowe. Polskie miasto wprowadza worki z kodami
Nic dziwnego, że Berlin postanowił pójść tym śladem. Rikke Holm Petersen, dyrektor ds. marketingu i komunikacji w Wonderful Copenhagen, skomentował to w majowym komunikacie prasowym berlińskiego senatu:
"Kiedy w 2024 roku uruchomiliśmy CopenPay jako pionierski projekt pilotażowy, szybko zdaliśmy sobie sprawę, że stworzyliśmy coś naprawdę wyjątkowego. Odwiedzający są nie tylko chętni, ale i bardzo zmotywowani do wspierania miejsc, które odwiedzają. To zainspirowało nas do dalszego rozwijania koncepcji i wzmacniania jej wpływu. Wierzymy, że turystyka może być siłą napędową pozytywnych zmian i cieszymy się, że Berlin podejmuje ten kolejny krok".
iStockJakie nagrody czekają na uczestników BerlinPay?
Według oficjalnej strony programu, w zamian za działania przyjazne środowisku, w grę wchodzą:
- wycieczki kajakowe z przewodnikiem
- warsztaty artystyczne nad wodą
- darmowe bilety do muzeów
- zniżki do restauracji
- tzw. vouchery berlińskie uprawniające chociażby do wycieczek po mieście
Oprócz tego, kompleks kulturalno-rozrywkowy Haus Zenner w Berlinie oferuje uczestnikom darmowy napój oraz dwie gałki lodów.
Aby wziąć udział w akcji, wystarczy wejść na platformę visitBerlin (visitberlin.de/en/berlinpay) i wybrać aktywność. Można popłynąć kajakiem i przy okazji posprzątać Szprewę, zebrać śmieci na brzegu kanału, podlewać drzewa, wziąć udział w wyścigach łodzi smoczych, albo po prostu przyjechać komunikacją miejską zamiast samochodem.
Projekt w słusznej sprawie
Według władz Berlina projekt ma poprawić czystość miasta oraz promować odpowiedzialną turystykę wodną. Program koncentruje się przede wszystkim na Szprewie i innych berlińskich akwenach. Dla chętnych, którzy zadbają o czysty brzeg lub wyłowią śmieci z wody, czekają nagrody.
ZOBACZ: Wzrost cen nie ominął także ich. Niemcy muszą uszczuplić wydatki
Na ten moment do programu dołączyło 40 partnerów, a do wyboru jest ok. 5000 różnych aktywności. Przy okazji uruchomiono cyfrowy atlas berlińskich wód, na starcie z ponad 215 zaznaczonymi punktami rekreacyjnymi, natomiast docelowo ma ich być ok. 800.
W akcję zaangażowała się też berlińska firma komunalna BSR, która zapewniła wsparcie logistyczne i dostarczyła materiały do zbiórki śmieci nad Szprewą.
Hasło akcji: "Czyń dobro dla dobra"
- Zasada jest prosta: ci, którzy czynią dobro dla Berlina, podróżując w sposób przyjazny dla klimatu, działając w sposób zrównoważony lub dbając o czystość miasta, przywrócą Berlinowi jego świetność. W ten sposób tworzymy realną wartość dodaną dla berlińczyków i turystów odwiedzających nasze miasto. Dzięki temu projektowi pilotażowemu chcemy pokazać, jak zrównoważona turystyka w Berlinie i dla Berlina może działać w praktyce - podsumowała Franziska Giffey, berlińska senatorka ds. gospodarki.
Jeśli pilotaż okaże się sukcesem, Giffey zapowiedziała przekształcenie BerlinPay w coroczną inicjatywę.