Pospleciny zamiast komunii. Tak osoby niewierzące świętują z dziećmi
Maj w Polsce to czas białych alb, bukietów kwiatów i przyjęć komunijnych. Ale coraz więcej rodzin, które nie identyfikują się z Kościołem, szuka własnej odpowiedzi na pytanie: jak świętować z dzieckiem, skoro nie idziemy do kościoła?

- Liczba dzieci przystępujących do pierwszej komunii świętej spada
- Rodzice niereligijni szukają sposobów, aby ich dzieci nie czuły się wykluczone z momentów ważnych dla ich rówieśników, organizując rodzinne przyjęcia, wyjazdy lub świeckie ceremonie
- "Pospleciny" to nowa, świecka ceremonia inspirowana tradycjami słowiańskimi, która integruje dzieci niezależnie od ich światopoglądu i oferuje alternatywę dla pierwszej komunii
Według danych z Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia 2024 Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego do pierwszej komunii świętej przystąpiło niespełna 320 tysięcy dzieci. To spadek o 1,5 proc. w stosunku do roku poprzedniego.
Co z dziećmi rodzin, które do Kościoła nie należą? Część rodziców decyduje się na rodzinne przyjęcie bez ceremonii religijnej, część na wspólny wyjazd, inni sięgają po świecką uroczystość zwaną "Pospleciny".
Ile jest osób niewierzących w Polsce?
Według danych CBOS z 2024 roku brak przynależności do jakiegokolwiek wyznania deklaruje 7,3 proc. dorosłych Polaków. Narodowy Spis Powszechny z 2021 roku pokazał, że liczba osób bezwyznaniowych wzrosła w ciągu dekady niemal trzykrotnie. A dokładnie z 929 tysięcy w 2011 roku do ponad 2,6 miliona w 2021.
ZOBACZ: Komunia 2026 coraz droższa. Nie zapomnij o ukrytych kosztach
Zmiana jest szczególnie wyraźna wśród młodych Polaków. W grupie 18-24 lata brak przynależności deklaruje już 15 proc., a wśród mieszkańców największych miast aż 20 proc.
Dziecko pyta, dlaczego wszyscy dostają prezenty
Rodzice niewierzący często stają przed pytaniem, jak podejść do tematu pierwszej komunii. Zależy im na tym, aby dziecko nie czuło się wykluczone z ważnych momentów, które przeżywają jego rówieśnicy.
Od kilku lat w przestrzeni medialnej pojawiają się więc różne historie i pomysły. Przykładowo, na platformie Reddit jeden z ojców opisał swoją sytuację wprost:
"Chciałbym, aby młoda nie czuła się wykluczona i jej zorganizować jakieś tam równoległe z komuniami przyjęcie, które pozwoliłoby jej jakoś przejść przez ten moment w życiu, w którym okazuje się, że idzie już nieco inną ścieżką niż niektórzy z jej rówieśników". Ów wątek zebrał wówczas 267 odpowiedzi.
ZOBACZ: Najbardziej "zapieczętowana" tajemnica Kościoła. Ujawnienie skutkuje ekskomuniką
Część rodziców przyznaje, że nie robi nic zastępczego.
- Mojego małego [...] nie dałam do komunii i nie robiłam zastępczego niczego. Nie skarżył się, a jaki zadowolony, że na żadne białe tygodnie nie musi łazić - skomentowała jedna z użytkowniczek.
Inni planują wyjazd.
- Zaplanowaliśmy na ten termin urlop zagraniczny, żeby córka z dala przeczekała plebiscyt komunijnych prezentów rówieśników. Jak wróciliśmy, już było po temacie - pisał kolejny rodzic.
Jeszcze inny użytkownik zasugerował "Ja bym zabrał dziecko na jakąś wycieczkę czy to jednodniową, czy na weekend żeby miało co wspominać + może jakiś mały prezent z tej okazji (choć niekoniecznie)". Część rodziców poszła o krok dalej i zamiast wycieczki sięgnęła po coś głębszego.
Pospleciny zamiast komunii? Niereligijne wydarzenie dla dzieci
Inną komunijną alternatywą są Pospleciny. Jest to świecka ceremonia nawiązująca do słowiańskich korzeni. Pomysłodawczynią jest dr hab. Anna Kłonkowska, socjolożka i filozofka z Uniwersytetu Gdańskiego.
- Zależało mi, by była to uroczystość świecka, nie neopogańska ani nie antykatolicka. Tym bardziej nie polityczna. To nie protest czy manifest, lecz święto dla dzieci. Święto łączące, nie wykluczające - podkreślała Kłonkowska, cytowana przez serwis polityka.pl.
Pierwsza edycja odbyła się w 2016 roku w Trójmieście pod nazwą Postrzyżyny-Zapleciny, inspirowana pradawną tradycją pierwszego obcięcia włosów u chłopców i zaplatania warkocza u dziewczynek. Nazwę zmieniono później na Pospleciny. W ceremonii biorą udział zarówno dzieci z rodzin bezwyznaniowych, jak i wierzących. Na koniec każde dziecko otrzymuje wisiorek z symbolem słowiańskiego dębu.
ZOBACZ: Ile kosztuje komunia w 2026 roku i ile dać w kopercie? Stawki i opłaty rosną
A co z perspektywą duchownych na alternatywną "komunię"? Temat skomentował ks. Rafał Główczyński, znany internautom jako "Ksiądz z osiedla":
- Nie chcę tego oceniać. Przypuszczalnie ci rodzice chcą jakoś wynagrodzić swoim dzieciom fakt, że ich rówieśnicy będą mieli dzień, kiedy znajdą się w centrum zainteresowania całej rodziny i dostaną prezenty. To ich wybór - wskazał duchowny w rozmowie z PAP.
iStock Tegoroczne Pospleciny odbędą się 6 lub 13 czerwca 2026 roku w Gdańsku. Wydarzenie skierowane jest do dzieci w wieku 8-10 lat. Jak poinformowano w formularzu zgłoszeniowym: "wydarzenie ma integrować uczestniczące w nim osoby niezależnie od wyznawanej (lub nie) religii, pochodzenia, korzeni etnicznych, światopoglądu".
Uroczystość poprzedzona będzie warsztatami dla dzieci i spotkaniem informacyjnym dla rodziców.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej