Drzemki u seniorów mogą być sygnałem alarmowym. Naukowcy zbadali, co oznaczają
Nie brakuje osób, które lubią sobie uciąć krótką drzemkę w ciągu dnia. Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych ostrzegają jednak, że u seniorów może być ona sygnałem alarmowym. Nowe badania pokazują, że zbyt częste zasypianie w ciągu dnia wiąże się z wyższą śmiertelnością.
Szacuje się, że około 20-60 proc. seniorów regularnie drzemie w ciągu dnia. Dla większości to niewinny nawyk. Naukowcy od jakiegoś czasu zauważają jednak, że u osób starszych częste drzemki pojawiają się razem z poważnymi schorzeniami.
Badacze z Mass General Brigham przeanalizowali dane z projektu Rush University Memory and Aging Project, wieloletniego badania, które od 1997 roku śledzi sprawność poznawczą osób po 55. roku życia z północnego Illinois. Od 2005 roku uczestnicy nosili monitory nadgarstkowe, rejestrujące okresy aktywności i snu. Do 2025 roku zebrano dane od łącznie 1338 osób.
Rano czy po południu? Pora snu ma znaczenie
Najnowsze wyniki opublikowane w kwietniu 2026 r. w czasopiśmie "JAMA Network Open" są zaskakujące. Dłuższe i częstsze drzemki, a zwłaszcza poranne, wiązały się z wyższym ryzykiem zgonu. Naukowcy przeanalizowali dane z 19 lat obserwacji i przeanalizowali, jak nawyki seniorów przekładają się na ogólną śmiertelność.
ZOBACZ: Nadciśnienie to nie tylko wina soli. Ten minerał zadziała jak eliksir
Co dokładnie ustalono? Każda dodatkowa godzina dziennych drzemek wiązała się z 13 proc. wzrostem ryzyka śmiertelności. Każda kolejna drzemka w ciągu dnia zwiększała to ryzyko o około 7 proc.
Pora dnia też miała znaczenie. Ryzyko zgonu u osób drzemiących rano było o blisko 30 proc. wyższe niż u tych, które odpoczywały wczesnym popołudniem. Ale uwaga, to nie oznacza, że drzemka sama w sobie zabija.
Drzemka jest ważnym sygnałem, na który warto zwrócić uwagę
- Należy pamiętać, że to korelacja, a nie związek przyczynowo-skutkowy - mówi jedna z autorek badania dr Chenlu Gao z Katedry Anestezjologii w Mass General Brigham. Mówiąc prościej, drzemki współwystępują z problemami zdrowotnymi, ale nie muszą być ich przyczyną.
ZOBACZ: Odkryto dwa krytyczne momenty starzenia. Wszystko wówczas przyspiesza
Częste zasypianie w ciągu dnia to według badaczki sygnał, że organizm sobie z czymś nie radzi. Może to być chociażby choroba przewlekła albo rozregulowany rytm dobowy.
Związek między drzemkami a zdrowiem seniorów nie jest nowym tematem. Wcześniejsze badania łączyły je już z nadciśnieniem czy udarem. Tamte analizy miały jednak pewną wadę, jak przyznają sami naukowcy z Mass General Brigham, opierały się na deklaracjach samych seniorów, a nie na obiektywnych pomiarach.
Najnowsze badanie poszło więc o krok dalej. Opierało się na twardych danych. Naukowcy przeanalizowali dane z opasek noszonych na nadgarstku przez 1338 seniorów, które śledziły ich aktywność.
Zegarek na ręku może się przydać
Naukowcy widzą w tych wynikach przede wszystkim szansę na wczesne wykrywanie chorób.
"Nasze badanie jest jednym z pierwszych, które wykazało związek między obiektywnie mierzonymi wzorcami drzemek a śmiertelnością i sugeruje, że monitorowanie wzorców drzemek ma ogromną wartość kliniczną w celu wczesnego wykrywania problemów zdrowotnych" - podkreśla dr Gao w komunikacie prasowym Mass General Brigham.
ZOBACZ: Amerykanie przebadali warzywa i owoce. Zobacz, które mają najwięcej pestycydów [RANKING]
Zdaniem badaczki wyniki te otwierają drzwi do nowego podejścia w medycynie. Zwykła opaska na nadgarstku mogłaby w przyszłości być pierwszym sygnałem ostrzegawczym dla lekarza. - Możemy argumentować za wdrożeniem przenośnych urządzeń do pomiaru drzemek w ciągu dnia, aby przewidywać stan zdrowia i zapobiegać jego dalszemu pogarszaniu się - zaznaczyła.
Kiedy drzemka powinna zaniepokoić?
Jak rozpoznać, że drzemka przestała być niewinnym odpoczynkiem? Sygnałem alarmowym staje się sytuacja, gdy senior:
- drzemie wielokrotnie w ciągu dnia
- zasypia głównie rano (co może świadczyć o zaburzonym rytmie dobowym)
- zauważa wyraźny wzrost potrzeby snu w porównaniu z wcześniejszymi miesiącami
W takich przypadkach warto skonsultować się z lekarzem i wykonać badania, które wykluczą ewentualne schorzenia.
Bibliografia:
- Gao C, Cai R, Zheng X, et al. Objectively Measured Daytime Napping Patterns and All-Cause Mortality in Older Adults. JAMA Netw Open. 2026;9(4):e267938. doi:10.1001/jamanetworkopen.2026.7938
- Zhang, Z., Xiao, X., Ma, W. et al. Napping in Older Adults: a Review of Current Literature. Curr Sleep Medicine Rep 6, 129–135 (2020). doi: 10.1007/s40675-020-00183-x.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
Czytaj więcej