Wyłączyli białe światło z latarni i "pomalowali" ulice na czerwono. Cel jest jeden

Gmina Gladsaxe na obrzeżach Kopenhagi od kilku lat testuje rozwiązanie, które na pierwszy rzut oka wygląda jak urbanistyczna ciekawostka, ale w rzeczywistości odpowiada na poważny problem ekologiczny. W wybranych lokalizacjach wyłączono klasyczne białe latarnie LED i zastąpiono je światłem czerwonym.  

Wszystko to ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu sztucznego oświetlenia na nietoperze  

Światło może zanieczyszczać 

Zanieczyszczenie światłem to emisja sztucznego światła w nocy, która zmienia naturalne warunki ciemności. "W ciągu ostatniej dekady globalny średni wzrost zanieczyszczenia światłem wyniósł 2 proc. rocznie, zarówno w odniesieniu do powierzchni oświetlonej, jak i całkowitej luminancji. Tempo to jest około dwukrotnie wyższe niż tempo wzrostu populacji świata"- wyjaśniają tureccy naukowcy na łamach Progress in Earth and Planetary Science (2026). 

ZOBACZ: Gdzie wyrzucić brudne słoiki? Wielu popełnia błąd, który wpływa na pracę sortowni

W przypadku ludzi nadmiar światła nocą zaburza rytm dobowy, ponieważ obniża się wówczas produkcja melatoniny. Efektem tego jest pogorszenie jakości snu i szeregu zaburzeń z tym związanych,  

Ale nie tylko ludzie cierpią z tego powodu. Zwierzęta nocne wykorzystują ciemność aby żerować i orientować się w przestrzeni. Tymczasem sztuczne białe światło ulicznych latarni powoduje dezorientację, zmienia wzorce polowania, a także ogranicza dostęp do siedlisk. Ciemność stała się jednym z traconych, cennych zasobów środowiska ważnych dla przetrwania wielu zwierząt. 

iStock

Na ratunek nietoperzom 

Duńczycy nie wyeliminowali całkowicie światła, bo to rodziłoby ryzyko wzrostu wypadków ulicznych, ale postanowili zmienić widmo, czyli rozkładu długości fal promieniowania, które dostrzega ludzkie oko.  

Zakres światła widzialnego to przedział 380-780 nm. Białe żarówki LED zawierają najwięcej niebieskiego światła o długości fali 436-495 nm. Tymczasem czerwone obejmuje przedział o 627-780 nm. Im krótsza fala tym światło bardziej się rozprasza i dociera na większe odległości, ale też w większym stopniu zanieczyszcza. 

ZOBACZ: Najbardziej "samotny" dom na środku wyspy. Przez lata krążyły o nim dziwne teorie

Holenderscy badacze w 2017 roku dokładnie zbadali wpływ światła z różnym widmem na nietoperze. Na łamach "Proceedings of the Royal Society B" naukowcy pod kierownictwem Kamiela Spoelstry potwierdzili: 

"Aby ograniczyć negatywny wpływ światła nocą na nietoperze, należy unikać białego i zielonego światła w naturalnym środowisku lub w jego pobliżu, ale można stosować czerwone światło, jeśli jest potrzebne". 

Na czym polega projekt? 

Duński projekt realizowany jest na 700-metrowym odcinku ulic Frederiksborgvej i Farumruten wzdłuż drogi i ścieżki rowerowej. W obszarze tym odnotowano siedem gatunków nietoperzy. 

30 słupków o wysokości jednego metra rozmieszczono w odstępach 30-metrowych, tworząc naprzemiennie strefy czerwonego światła i ciemne korytarze, dzięki czemu płochliwe gatunki mogą swobodnie przemieszczać się przez obszar bez pełnej ekspozycji na światło. 

YouTube

Bibliografia: 

1. Aksaker, Nazım, et al. Light pollution trends for International Dark Sky Places using VIIRS nighttime light composite data. Progress in Earth and Planetary Science 13.1 (2026): 2.
2. Spoelstra, Kamiel, et al. Response of bats to light with different spectra: light-shy and agile bat presence is affected by white and green, but not red light. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 284.1855 (2017).