"Powstańcy podjęli walkę za wiarę i w imię godności". Uroczystości przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego

Polska
"Powstańcy podjęli walkę za wiarę i w imię godności". Uroczystości przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego
PAP/Marcin Kmieciński

Wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki, prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, przedstawiciele organizacji powstańczych i mieszkańcy stolicy biorą udział w uroczystości z okazji 73. rocznicy wybuchu powstania przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i AK. Przed Pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i AK zaciągnięto warty honorowe, stanęły przed nim również liczne poczty sztandarowe.

Powstańcy Warszawy 73 lata temu podjęli walkę o niepodległość: za wiarę i w imię godności - podkreślił w liście do uczestników uroczystości przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i AK marszałek Sejmu Marek Kuchciński.

 

"Powstanie Warszawskie z jednej strony było skierowane przeciwko Niemcom, bowiem niemiecki nazizm był zaprzeczeniem wartości, nowym wcieleniem barbarzyństwa i pogaństwa, a z drugiej strony powstanie miało powstrzymać komunizm oparty na wrogości wobec wolności, Kościoła i religii" - podkreślił Kuchciński, którego list na uroczystości odczytał wicemarszałek Sejmu, szef klubu PiS Ryszard Terlecki.

 

Marszałek Sejmu dodał także, że Powstanie Warszawskie przyczyniło się do "trwałego oparcia polskości na wierze katolickiej i ufności wobec Opatrzności Bożej". "Jest to nasz sposób istnienia w Europie oraz pojmowania świata i polityki" - zaznaczył.

 

"Chcieliśmy żyć i podejmowaliśmy walkę o wolną Polskę"

 

- Dzisiaj celebrujemy 73. rocznicę Powstania Warszawskiego. Osobiście bardzo przeżywam pamięć o całym sierpniu 1944 roku, a nie tylko dzień 1 sierpnia. Drodzy rodacy, sięgnijcie pamięcią wstecz. Od kiedy mamy możliwość takiego wspominania powstańców jak dzisiaj - to już wiemy od kiedy w Polsce jest wolność - powiedział z kolei prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Leszek Żukowski.

 

Żukowski przypomniał także niedawne spotkanie w Muzeum Powstania Warszawskiego, gdzie został zapytany przez licealistów z Niemiec o konieczność wybuchu powstania. - Odpowiedziałem, że nie można po 70 latach rozważać co by było gdyby. Kto przed 70 laty mógł przewidzieć jak potoczy się historia? (...) My przecież chcieliśmy wolności. Literaturowa odpowiedź na pytanie "po co robić powstanie jeżeli dotychczasowe nie kończyły się zwycięstwem" brzmi: aby przekazać następnym pokoleniom, że o wolność trzeba walczyć - podkreślił.

 

Żukowski mówiąc o strachu przed udziałem w powstaniu podkreślił, że - bać można się żywiołów - ognia lub wody - a każdy człowiek, młody czy stary, biorąc broń do ręki, bierze pod uwagę możliwość śmierci. My chcieliśmy żyć i podejmowaliśmy walkę o wolną Polskę - dodał.

 

"Zasługują na najwyższe uznanie"

 

Jesteśmy zobowiązani, by przekazywać kolejnym pokoleniom wiedzę o niezwykłym dziele Polskiego Państwa Podziemnego - powiedziała podczas uroczystości upamiętniających 73. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

 

Gronkiewicz-Waltz pod Pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej podkreśliła, że żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego - "ludzie, którzy budowali państwowość w momencie, kiedy formalnie państwa polskiego już nie było" - zasługują na najwyższe uznanie. To dla nich dobro ojczyzny "było rzeczywiście wartością najwyższą".

 

- Niech składane przed obeliskiem wieńce będą znakiem naszego dla nich hołdu, naszej wdzięczności. Pamiętajmy, że jesteśmy zobowiązani do przypominania o tym niezwykłym dziele Państwa Podziemnego i przekazywania wiedzy o nim kolejnym pokoleniom - dodała.

 

- Myślę, że (...) - jak pisał Aleksander Kamiński - wszyscy budowali w jakimś sensie to państwo podziemne: drukarz w tajnej drukarni, młody chłopak wiejski wywieziony na roboty, matka jedynego syna męczonego w kaźni obozowej i łączniczka nosząca pocztę, i chłop zamojski niszczony w dziki sposób. W walce jest uczestnik akcji bojowej, w walce jest też żona rezerwisty w niewoli, która bohatersko zmaga się wobec swoich dzieci. Polska Walcząca to my wszyscy, jak pisał Aleksander Kamiński - powiedziała prezydent Warszawy.

 

"Postawa Polaków była fenomenem na skalę światową"

 

- Warto, abyśmy dzisiaj, stojąc tuż obok polskiego parlamentu, nie zapominali, że Polska to my wszyscy. Postawa Polaków była fenomenem na skalę światową, ponieważ sam fakt świadomości istnienia państwa podziemnego budził i umacniał ducha - dodała i przywołała przykład m.in. podziemnych uniwersytetów. Te działały po to, jak mówiła, "żeby młodzież nie straciła żadnego roku, żeby po skończonej wojnie (...) mogli podjąć normalne życie, w szkole czy na studiach, albo pracę".

 

Gronkiewicz-Waltz przypomniała także o prezydentach Warszawy z czasów powstania - Stefanie Starzyńskim i Julianie Kulskim - oraz o Irenie Sendlerowej, która ratowała dzieci z getta. - Wbrew temu, co czasami mówią o nas, Polacy się potrafią świetnie zorganizować. (...) Z tego, że Polska była jedynym państwem, które w tak fenomenalny sposób pod okupacją potrafiło się zorganizować, możemy być dumni - skomentowała.

 

Kolejną z postaci, o której wspomniała, był kurier polskiego państwa podziemnego Jan Karski. - Niestety, jego wołanie o pomoc nie było słyszane przez świat. (...). My też, jak powiedziała wczoraj honorowa obywatelka Warszawy Wanda Traczyk-Stawska, nie powinniśmy być głusi na krzyk z terenów wojny - zaapelowała. - Dzisiaj wspominając powstanie, wiemy, jak straszną sytuacją jest wojna. Cierpią wszyscy (...), a szczególnie kobiety i dzieci - dodała.

 

"Chcemy zameldować powstańcom: Polska jest wreszcie wolna"

 

Późnym popołudniem podczas uroczystości na Cmentarzu Powstańców Warszawy szefowa Kancelarii Prezydenta Halina Szymańska odczytała list Andrzeja Dudy.

 

"Tysiącom rozstrzelanym mieszkańcom Woli, których prochy spoczywają tutaj, w tej ziemi, mówimy: zawsze będziemy o was pamiętać. Wasze męczeństwo będzie trwać w naszej narodowej pamięci jako przestroga, jako wydarzenie, do którego już nigdy więcej nie wolno nam już więcej dopuścić" - napisał prezydent.

 

"A Powstańcom chcemy zameldować po tylu latach: Polska jest wreszcie wolna, Polska odzyskuje pamięć i siły, żyje, rozwija się, odważnie czerpie ze swoich najcenniejszych i najpiękniejszych tradycji. Polska z dumą i niewzruszoną determinacją podąża dziś drogą wolności, niepodległości i suwerenności. I dlatego nie waham się dzisiaj powiedzieć: czcigodni polegli, obecni tu czcigodni kombatanci, oficerowie i żołnierze Powstania Warszawskiego - zwyciężyliście 1 sierpnia" - podkreślił Andrzej Duda.

 

Prezydent zaznaczył, że powstańcom trzeba podziękować za wyjątkową lekcję prawości, ofiarności i patriotyzmu i za przykłady wyjątkowego męstwa na polu walki. "Dziękujemy im za to, że zachowali się jak trzeba. Za to, że w roku 1956, 1970, 1981, 1989 i aż po dzień dzisiejszy w jakiś sposób odczuwamy ich obecność pośród nas. Czujemy na sobie ich poważne, skupione spojrzenie. Wzrok, który pyta: czy jesteś gotów trwać przy Polsce tak wiernie jak my, czy nie pozwolisz jej nigdy zginąć, popaść w niewolę?" - napisał Andrzej Duda.

 

Zburzone miasto

 

Polskie Państwo Podziemne, działające w latach 1939-45 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów, było fenomenem w czasie II wojny światowej. Państwo Podziemne wypełniało wszystkie funkcje: władczą, organizatorską, wojskową i opiekuńczą. Polskie Państwo Podziemne kierowane było z wolnych krajów sojuszniczych przez w pełni legalne władze naczelne RP: prezydenta, rząd i Naczelnego Wodza oraz ich krajowe przedstawicielstwa.

 

Powstanie warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. 1 sierpnia 1944 roku do walki w stolicy przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Planowane na kilka dni, trwało ponad dwa miesiące.

 

W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie spalone i zburzone.

 

PAP

dk/
Czytaj więcej

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

Komentarze

Przeczytaj koniecznie