Ekspozycja "Lux in Oriente - Lux ex Oriente", na której wystawiony zostanie "Dagome iudex", będzie otwarta w niedzielę i zbiegnie się z odbywającymi się w Polsce Światowymi Dniami Młodzieży. 

 

We wtorek odbyło się otwarcie skrzyni z księgą, która wraz z innymi eksponatami, została przywieziona z Watykanu. Kurator ekspozycji ks. dr Marek A. Rostkowski wyjaśnił, że oryginał dokumentu powstał na dworze Mieszka I ok. 991-992 roku, ale nie zachował się do naszych czasów.

 

Na wystawie pokazany zostanie odpis "Dagome iudex" z ok. 1087 roku.

 

Opis państwa Mieszka I

 

Jak powiedział ks. Rostkowski, powstały w kancelarii papieskiej dokument jest najprawdopodobniej najstarszym istniejącym odpisem dokumentu Mieszka I i zarazem najbliższym oryginałowi. Stanowi on część kodeksu łacińskiego nr 3833 z Watykańskiej Biblioteki Apostolskiej.

 

Oprócz niego, zachowały się jeszcze dwa inne regesty (streszczenia) "Dagome iudex", pochodzące z tego samego okresu i trzy późniejsze o całe stulecie. Ogółem w bibliotece watykańskiej znajdują się trzy odpisy tego dokumentu. - "Dagome iudex" to świadek pierwszych lat chrześcijaństwa w Polsce i polskiej państwowości - powiedział kurator wystawy. 

 

W dokumencie, spisanym po łacinie, Mieszko I oddaje państwo - nazwane wówczas "państwem gnieźnieńskim" - pod opiekę Stolicy Apostolskiej.

 

- W dokumencie opisane są też granice kraju. Są np. wzmiankowane granice z Rusią, Prusami, jest wymieniony Kraków i prawdopodobnie Szczecin, czyli mamy w przybliżeniu pierwszy opis granic Polski. Jest też zgoda na składanie ofiary, czyli świętopietrza, daniny dla Watykanu - wyjaśnił ks. Rostkowski. 

 

Stare kroniki i roczniki

 

Wśród najstarszych eksponatów znajdzie się też "Rocznik świętokrzyski" zwany "dawnym", czyli najstarszy zachowany w oryginale polski rocznik zawierający m.in. wpisy dotyczące przybycia Dąbrówki do Mieszka I w 965 roku i przyjęcia chrztu przez Mieszka I w 966 roku.

 

Na wystawie zaprezentowana zostanie również "Kronika polska" Wincentego Kadłubka obejmująca dzieje od czasów pradawnych po rok 1202, "Psałterz floriański" czy jeden z siedmiu zachowanych na świecie egzemplarzy pierwszego wydania Biblii ormiańskiej.   

 

- Bliski naszym sercom będzie też na pewno obiekt związany z papieżem Janem Pawłem II - będzie to odlew jego dłoni w brązie, wykonany na rok przed śmiercią - dodał ks. Rostkowski. 

 

Zwiedzający wystawę obejrzą też inne eksponaty związane z polskim papieżem - oryginalny (przygotowany w jednym egzemplarzu) dokument potwierdzający wybór na papieża kard. Karola Wojtyły oraz dokument beatyfikacyjny i bullę kanonizacyjną Jana Pawła II podpisaną przez papieża Franciszka.

 

Na wystawie też najpiękniejszy rękopis XIX wieku

 

Na wystawę w Gdańsku złoży się ponad 100 obiektów - skarbów z bogatych zbiorów watykańskich oraz dzieła sztuki wypożyczone z polskich archiwów i muzeów. Wiele z tych eksponatów prezentowanych będzie w Polsce po raz pierwszy, a niektóre po raz pierwszy w historii opuszczą placówki, do których należą.

 

Na wystawie znajdą się m.in. po raz pierwszy w Polsce trzy tiary (symbole władzy papieskiej) związane z osobami Piusa IX, Leona XIII i Piusa XI,

 

Muzeum Narodowe w Gdańsku pokaże też bullę Piusa IX o Niepokalanym Poczęciu.  - Będzie ona wystawiona w ogóle po raz pierwszy w historii, nigdy nie była pokazywana w Watykanie. Bulla została wykonana we Lwowie przez polską artystkę. Praca nad tym dziełem trwała 27 lat i jest to arcydzieło rękopisu europejskiego, uznane za najpiękniejszy rękopis XIX wieku w całej Europie. Karty tego dokumentu wykonane są w bardzo skomplikowanej technice miniatur pokrywanych złotem – opisywał ks. Rostkowski. 

 

Zakaz fotografowania i limit zwiedzających

 

Gdańska ekspozycja nosić będzie tytuł "Lux in Oriente - Lux ex Oriente". Pierwszy człon tytułu (Światło na Wschodzie) odnosi się do wydarzeń sprzed ponad tysiąca lat, kiedy to państwo polskie przyjęło chrześcijaństwo, z kolei drugi - do polskiej działalności ewangelizacyjnej na przestrzeni wieków, po dzień dzisiejszy.

 

Ks. Rostkowski poinformował, że ze względu na bezcenny charakter wielu dzieł będzie obowiązywał zakaz fotografowania. Dodatkowo, aby eksponatom nic zaszkodziło będzie też wprowadzony limit osób, które będą jednorazowo zwiedzać wystawę. Wstęp na wystawę będzie kosztował symboliczną złotówkę.

 

Ekspozycja zostanie zorganizowana w Zielonej Bramie, jednym z kilku oddziałów gdańskiego Muzeum Narodowego, zlokalizowanym w samym sercu historycznego centrum miasta. Wystawa potrwa do 20 października.

 

PAP