"Tak nie można traktować ludzi. Nawet tych, którzy popełnili błędy i odbywają karę pozbawienia wolności zasądzoną w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej" – podkreśla RPO.


Zaznacza, że minimalny standard europejski to 4 metry kwadratowe celi mieszkalnej przypadające na każdego osadzonego. "We Francji kształtuje się w granicach od 4,7 do 9 m, w Wielkiej Brytanii od 4,5 do 7 m, w Hiszpanii od 9 do 10 m, zaś we Włoszech od 7 do 9 m" – przytacza przykłady Adam Bodnar.

 

"Poniżające traktowanie i karanie"


Praktykę osadzania więźnia w warunkach gwarantujących mu 3 metry kwadratowe przestrzeni życiowej, a w niektórych sytuacjach poniżej tego standardu, należy, według RPO, uznać za "nieludzkie i poniżające traktowanie i karanie. Dlatego sytuacja wymaga pilnej zmiany i dostosowania do standardów obowiązujących w większości krajów europejskich".


Bodnar stwierdza, że infrastruktura więzień, a także sytuacja kadrowa w Służbie Więziennej powoduje, że spora część osadzonych prawie cały czas przebywa w przepełnionych celach.  Przepisy pozwalają też na długotrwałe umieszczenie osoby pozbawionej wolności w warunkach mieszkalnych poniżej 3 metrów kwadratowych. Od takiej decyzji przysługuje skarga do sądu. Zgodę na przedłużenie osadzenia w takich warunkach wyraża sędzia penitencjarny. W ocenie Rzecznika nie stanowi to jednak odpowiedniej ochrony przed niewłaściwym traktowaniem.

 

Rekomendacje Europejskiego Trybunału Praw Człowieka


Bodnar zaznacza też, że postulat zmiany przepisów wynika także ze standardów i zobowiązań międzynarodowych przyjętych przez Polskę, rekomendacji Europejskiego Komitetu do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT), rekomendacji Komitetu Przeciwko Torturom (CAT), a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.